Laurens Dassen tijdens Europadag: Investeer in Europese alternatieven!

Vandaag staan we voor nieuwe keuzes. De oorlog in Oekraïne, desinformatie op sociale media, chaos in het Witte Huis, groeiende ongelijkheid, de klimaatcrisis, tech-monopolies die onze democratie ondermijnen… Telkens als we elkaar treffen, lijkt alles rampzaliger. Maar dat is geen causaal verband. Het roept wel een gevoel van machteloosheid op: “Er gebeurt zoveel, waar moet ik beginnen?” en “Kunnen dingen veranderen als bestaande systemen zoveel macht hebben?”

Václav Havel, Tsjechisch schrijver, dissident en later president, zag hoe mensen zich machteloos voelden onder het Sovjet-bewind. Zijn antwoord? De kracht van de machtelozen ligt in hun weigering om mee te doen met leugens. En dat is de kern: we zijn niet machteloos. Verandering begint met kleine dingen. Niet meedoen. Niet wegkijken. Niet naïef zijn.

Volt, onze pan-Europese beweging, ons geloof in een verenigd Europa, kan en moet onderdeel zijn van die hoop, vooruitgang - en ja, ook actie. Want in elke crisis ligt een opdracht: laat zien wie we zijn. Van Oost tot West verbinden we mensen, van Europa tot lokaal. Met Volt nu actief in 24 Nederlandse gemeenten. Gefeliciteerd aan alle verkozen vertegenwoordigers!

Politieke stilstand: waar blijft het plan?

Toen het Rampen-Kabinet Schoof viel, voelde ik hoop. Dat D66 zoveel zetels won en wij er één verloren, vond ik bitter. We missen Marieke elke dag in de Kamer. Tegelijkertijd was ik opgelucht dat Jetten het initiatief kreeg in de formatie. Maar ruim een half jaar later vraag ik me af: waar kijken we naartoe?

De politieke cultuur – en zelfs een groot deel van het PVV-beleid – leeft voort in Kabinet Schoof: bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking, lasten voor de kwetsbaarste groepen, lobbyen voor slechte wetten, asielhysterie en veel onderling gedoe. Ik mis het vooruitgangsverhaal.

De VVD van Yesilgöz blijft in campagnestand. Jetten en Bontenbal, architecten van een gammel minderheidskabinet, kijken toe als de Haagse Buurman en Buurman… En voor alleen een vrolijke ‘ajeto’ staat er helaas te veel op het spel.

Volt wil dit kabinet vooruithelpen, voor een rechtvaardiger, groener en sterker Nederland en Europa. Wij hebben de ideeën, de wil. Maar waar blijft het plan van dit kabinet? Kom over de brug met wie je wilt samenwerken, dan kunnen we echt aan de slag.

En kabinet: blijf niet vastzitten in de asielfuik. Dat is koren op de molen van extreemrechts. Asiel is een probleem omdat een groot deel van Den Haag het continu een probleem maakt – een afleidingstactiek. Als het gaat over een handvol vluchtelingen, gaat het niet over groeiende ongelijkheid, ons klimaat of onze digitale afhankelijkheid.

Kijk naar Amerika: Biden, die na zijn eerste termijn tegen Trump te veel een status quo-politicus bleef, plaveide de weg voor MAGA on steroïds.

Dus, Rob en Henri: voorkom dit scenario. Toon leiderschap. Stop mee te draaien in de campagnemachine van Yesilgöz. Kom met voorstellen voor een groenere, veiligere en economisch eerlijkere toekomst.

Wij kiezen voor verandering. Hoop boven angst. Vooruitgang boven verval. Nieuwe, gedurfde ideeën boven meer van hetzelfde. Kies met ons voor vernieuwende politiek.

Tegen haat, voor veiligheid

Extreemrechtse groepen lopen openlijk door onze straten en werken internationaal samen – ook rond gewelddadige AZC-protesten. Stickers met teksten als “Maak blanke kindjes” verschenen in onze steden. De voedingsbodem voor haat wordt actief aangejaagd door fascistische krachten. Daar mag geen ruimte voor zijn. We moeten samen opstaan, een vuist maken – om de vrijheid en veiligheid van iedereen te waarborgen.

Het is onacceptabel dat politici als Lidewij de Vos, Gidi Markuszower en Mona Keijzer blijven hitsen terwijl protesten gewelddadiger worden. De schaduw van intolerantie groeit als we zwijgen.

Iedereen heeft het recht om zich vrij en veilig te voelen. Toch is dat voor velen niet het geval.

Antisemitisme is geen probleem van het verleden. Het leeft in complottheorieën, in uitingen op sociale media en in recent geweld tegen Joodse instellingen. Er mag geen ruimte zijn voor antisemitisme – niet in onze straten, niet in onze samenleving, niet in onze politiek.

Of het nu Joden, moslims of migranten raakt: waar onverdraagzaamheid is, staan we op.

Verandering begint bij ons. Bij het herkennen van vooroordelen, het aankaarten van haat en het bouwen aan een samenleving waar iedereen zich veilig voelt. We zijn niet machteloos. We zijn met meer.

Europa als alternatief voor afbraak

Trumps afbraak en isolatie van de Verenigde Staten blijven verbluffend: de illegale aanval op Iran, de terugtrekking van troepen uit Europa, nieuwe handelstarieven… Zijn ambitie voor Europa? “Europa moet MAGA worden.” En daarin krijgt hij steun van tech-miljardairs. Mannen die hun platformen gebruiken om hun ideologische agenda te pushen.

Neem Palantir, het AI-bedrijf van Alex Karp en Peter Thiel. Dit bedrijf helpt ICE bij deportaties, maakt moorden in Gaza mogelijk, en de oprichter stelt dat democratie in de weg staat van technologie. Ze komen niet via de achterdeur binnen om onze gevoelige data te stelen – nee, de regering legt de rode loper voor ze uit. Waarom accepteren we dat?

Mijn oproep aan het kabinet: verbreek de banden met Palantir en investeer in Europese alternatieven.

AI ontwikkelt zich razendsnel. Ja, er liggen kansen – maar niet als de macht bij een handvol techmiljardairs komt. Laten we in actie komen, door kleine stappen: niet meedoen aan ChatGPT, door Europese inzet en alternatieven te eisen. Het is cruciaal dat er spoedig een extra Europese Top komt over AI – zodat deze technologie voldoet aan onze normen en waarden, binnen onze democratie.

We zijn allemaal opgegroeid met Amerikaanse series en films. Hadden we ooit verwacht dat het land van Chandler Bing uit Friends, die vriendelijke Chandler, ons zou bedreigen? Of dat het land van al die actiehelden die ons altijd kwamen redden, zoals Superman, ons uit elkaar zou willen spelen?

We lijken blind voor een rivaal. We liegen mee in een wereld die niet wil zien wat de VS doet, of aan het worden is.

En dat doet me denken aan Havel: de kracht van machtelozen ligt in de weigering om mee te doen aan leugens.

Europa’s rug rechttrekken

Ouderwetse partijen bewijzen Europa slechts een lippendienst. Ze durven de echte keuzes niet te maken om Europa’s potentie waar te maken. Het is nu tijd dat Europa haar rug recht.

Investeer in onze toekomst. Houd vast aan onze waarden en het internationale recht. Zo zijn we het alternatief voor de Trumps, Poetins en Xi’s.

Laten we met moed kiezen voor echte Europese defensie. Trots ben ik op het initiatief van Reinier van Lanschot. Met vier Europese fracties roept hij op tot versnelling. Rutte’s ongelijk is bewijsbaar: waar Nederlandse partijen nog beweren dat het niet kan, vinden Europese politici elkaar. Vaak wordt Europa niet daadkrachtig genoemd, maar hier bewijst Reinier dat het anders kan. Lidstaten moeten zelf in de spiegel kijken.

Datzelfde geldt voor de steun aan Oekraïne. Laat oude industrieën ruimte maken voor een groene toekomst. En laat vermogenden een rechtvaardige bijdrage betalen. Het kan wel.

Hoop in actie: Hongarije toont de weg

Er is hoop. We zagen allemaal die dansende nieuwe minister, die met zijn uitzinnigheid de overwinning op Orbán vierde. Niemand durfde ervan te dromen, veel Hongaren voelden zich jarenlang machteloos… toch is Orbán out.

De man die vooruitgang blokkeerde, hulp aan Oekraïne frustreerde en de democratie afbrak, is verslagen. Ook al staat Magyar, de nieuwe leider, in veel opzichten ver van Volt, de basisprincipes van een democratische rechtsstaat lijken nu al in betere handen. Hij voerde een keiharde campagne, ging langs zoveel mogelijk deuren – zonder media-aandacht (want die waren van Orbán) – maar met doorzettingsvermogen. En met elkaar.

Het kan dus. Als we maar blijven werken.

Jouw rol: kom in actie

Dus: meld je aan voor de Provinciale Staten- en Eerste Kamerverkiezingen. Loop met mij van deur naar deur. Gebruik je stem. En weet dat we in staat zijn om verandering te brengen.

Net als Schuman, net als Havel, net als al die generaties voor ons, kiezen wij voor een ander Nederland in een ander Europa:

Tegen verdeeldheid voor samenwerking.
Tegen afbraak voor opbouw.
Tegen haat en angst voor medemenselijkheid en hoop.
Tegen stilstand voor vooruitgang.

Dus: stroop je mouwen op, kom in actie, en laat ons samen aan het werk gaan.