Wonen in Utrecht
Iedereen die een huis zoekt in Utrecht kent de worsteling met de oververhitte woningmarkt. Niet genoeg verdienen voor de inkomenseis, wéér afgewezen worden voor een sociale huurwoning, of overboden worden op het koophuis van je dromen. Terwijl je nú een huis nodig hebt. Omdat je een studentenkamer zoekt, wil samenwonen met je partner, of ruimte nodig hebt voor een baby. We hebben meer huizen nodig om de woningcrisis op te lossen, en we gaan die ook bouwen. Maar niet tegen elke prijs. De afgelopen jaren is in Utrecht ingezet op groei ten koste van alles. De lat voor de leefbaarheid van nieuwe wijken werd steeds lager gelegd, en tegelijkertijd werden de financiële reserves van de stad in recordtempo opgemaakt. Voor ons is dat de verkeerde weg. Als partij voor de lange termijn geloven wij dat we een verantwoordelijkheid hebben die verder gaat dan de woningnood van vandaag. De keuzes die we nu maken, vormen de erfenis voor de generaties na ons. Ook elders in Europa worstelen landen met een woningcrisis. Als Europese partij delen we kennis en oplossingen met elkaar, want de woonproblemen stoppen niet bij de grens. Toch ligt de oorsprong van de huidige crisis in Nederland vooral bij nationaal beleid. Door een combinatie van krapte op de woningmarkt, een belastingstelsel met hypotheekrenteaftrek en jarenlang lage rentes, zijn huizenprijzen blijven stijgen. Mensen konden meer lenen en dus meer bieden, waardoor woningen steeds duurder werden. Waar banken vroeger uitgingen van een leencapaciteit van vier tot vierenhalf keer het jaarsalaris, is dat inmiddels opgelopen tot bijna negen keer. Dat vergroot vooral de winst van banken, maar maakt starters financieel kwetsbaar en sluit nieuwe kopers uit. Tegelijkertijd verkopen kleine particuliere verhuurders massaal hun huizen, wat de druk op de huurmarkt nog verder vergroot. In Den Haag en Brussel werken Volters aan oplossingen voor deze problemen. In Utrecht richten we ons op wat we hier zelf kunnen doen. Kiezen we voor snelle, inwisselbare wijken, of investeren we in een stad die ook over vijftig jaar nog groen, gezond en sociaal is? Voor ons is het antwoord helder. We presenteren een visie die bouwt aan de toekomst, met oog voor de kwaliteit van onze stad, de moed om een nieuwe stad te stichten en de creativiteit om de ruimte die we hebben beter te benutten.
Bouwen aan de stad van de toekomst De stad van de toekomst begint bij de keuzes van vandaag. Daarom is ons doel niet maximale groei, maar verstandige groei. De wijken die we nu ontwerpen, staan er over 100 jaar nog steeds. Onze kinderen en kleinkinderen wonen straks ook in de huizen die we nu bouwen. Dat betekent dat we zeker bij woningbouw niet kiezen voor winst op de korte termijn. We kiezen wél voor groene wijken, met huizen waar mensen echt naar op zoek zijn, en met een school en een huisarts om de hoek. Dat is een erfenis voor de toekomst waar we trots op kunnen zijn.
We bouwen alleen complete wijken. Nieuwbouw moet altijd samengaan met investeringen in de buurt. Dus geen woontoren zonder een park, een school of een huisarts om de hoek. We willen levendige 10-minuten wijken, waar je alles wat je dagelijks nodig hebt op loop- of fietsafstand vindt. Hiervoor hanteren we de ‘Utrechtse Barcode’ weer als echte norm: de spelregels van de gemeente voor een fijne wijk, met genoeg groen en voorzieningen. We stoppen met het negeren van deze regels.
Op gemeentegrond bouwen we voor de Utrechters die het 't hardst nodig hebben. Als de gemeente eigenaar is van de grond, nemen we het voortouw. Op die plekken zorgen we voor meer sociale huurwoningen en huizen voor starters, studenten en senioren. We voeren actief grondbeleid om grond te verwerven, zodat we onze invloed op deze manier te kunnen vergroten.
Waar de gemeente geen grond heeft, geven we de markt meer ruimte. Niet alle grond in Utrecht is van de gemeente. Als een ontwikkelaar met een goed plan komt, bijvoorbeeld met ruime gezinswoningen of een publiek parkje, zijn we bereid om in ruil daarvoor andere eisen te laten vallen. Die afspraken leggen we natuurlijk altijd goed vast.
Bij elk woningbouwproject is twee derde van de woningen betaalbaar. We streven naar een mix van 2/3e betaalbare woningen (sociale huur, middenhuur en betaalbare koop) en streven dat minstens 30% van het totaal, sociale huur is; met een wijkvisie en een buurtgerichte aanpak.
We beschermen ons groen en onze natuur. Bouwen in de Hoofdgroenstructuur is voor ons niet bespreekbaar.
We bouwen bij voorkeur in Rijnenburg, en alleen binnen de stad als de leefbaarheid voorop staat. Om de druk op de bestaande stad te verlichten, richten we onze blik op de polder Rijnenburg. Hoe we dat precies zien, lees je verderop in dit hoofdstuk.
We helpen ouderen doorstromen door aantrekkelijke seniorenwoningen te bouwen. Veel Utrechtse senioren wonen in een groot gezinshuis en willen best verhuizen, maar er is geen goed alternatief. Wij zetten vol in op de bouw van comfortabele, levensloopbestendige woningen, zoveel mogelijk in de buurt waar ze wonen. Ouderen die een groter huis achterlaten, krijgen voorrang. Zo komen er sneller woningen vrij voor de volgende generatie.
Studenten verdienen een kamer, geen dure studio. We stimuleren de bouw van studentenkamers waar je samenwoont. Dat is niet alleen gezelliger en beter voor je sociale leven, het is ook nog eens goedkoper dan een zelfstandige studio.
We geven ruim baan aan nieuwe en experimentele woonvormen. Initiatieven zoals wooncoöperaties, woongroepen en ouderenhofjes juichen we toe. We helpen deze groepen actief om hun droom te realiseren door bureaucratie te verminderen, eigen regie te bevorderen en actief mee te denken.
We kiezen voor permanente woningen, omdat iedereen een écht thuis verdient. Tijdelijke woningen zijn een schijnoplossing: ze pakken de permanente woonbehoefte niet aan en zijn een slechte investering van onze schaarse ruimte. Ze belanden vaak op ongezonde, slecht bereikbare plekken en schuiven de wooncrisis slechts tien jaar vooruit. Daarom kiezen wij er principieel voor om al onze energie en middelen te steken in het bouwen van echte, duurzame woningen die een permanent thuis bieden.
Alles wat we bouwen is duurzaam en gaat minstens 100 jaar mee. We kiezen voor duurzame en circulaire materialen. Een gebouw is geen wegwerpartikel, maar een investering in de toekomst van de stad.
Lopende bouwprojecten krijgen van ons groen licht. We gaan de regels niet veranderen, terwijl de wedstrijd al bezig is. Plannen die al in een vergevorderd stadium zijn, kunnen doorgaan zonder nieuwe eisen van ons. Zo voorkomen we vertraging.
Betaalbare koopwoningen moeten ook betaalbaar blijven voor de volgende koper. We steunen de bouw van sociale koopwoningen alleen als er een regeling is die ervoor zorgt dat de winst bij verkoop beperkt is. Zo profiteert niet alleen de eerste koper, maar blijft het huis ook in de toekomst betaalbaar.
Rijnenburg: bouwen aan morgen
Waar vind je in Utrecht nog de ruimte om te groeien? Voor ons is het antwoord duidelijk: in de polder Rijnenburg. Hier bouwen we niet zomaar een nieuwe wijk, maar een complete, duurzame en groene gemeenschap voor 25.000 woningen. Dit wordt de wijk waar de rest van Europa komt kijken hoe je een stad bouwt voor de volgende generatie. Dit is onze proeftuin voor de toekomst, de plek waar stadsleven en natuur perfect samenkomen. Door hier te bouwen, geven we de rest van de stad lucht en voorkomen we dat we onze bestaande wijken volproppen.
We wachten niet tot 2035, we beginnen nu. De officiële planning om pas in 2035 te starten is een slap politiek compromis. Wat ons betreft is wachten geen optie. We beginnen zo snel mogelijk met de eerste 2500 woningen aan de zuidkant van de polder. Daar zetten we direct in op parkeerhubs en deelmobiliteit. Tegelijk zetten we alles op alles om eerder te beginnen met de rest van de wijk.
Je bent straks sneller in de binnenstad met de tram dan met de auto. De ruggengraat van de wijk wordt een snelle, ondergrondse tram naar Utrecht Centraal. Daarnaast zorgen we voor goede busverbindingen met Leidsche Rijn en veilige fietspaden, die er al liggen voordat de eerste bewoners arriveren. We ontwerpen een autoluwe wijk, waar je parkeert in hubs aan de rand.
We bouwen een wijk die de natuur versterkt. Elk huis in Rijnenburg wekt meer energie op dan het verbruikt. Maar duurzaamheid gaat verder dan zonnepanelen. We bouwen met de natuur als partner: biobased, met ruime groene zones die hittestress tegengaan, met slim waterbeheer dat ons beschermt tegen extreem weer en met volop ruimte om te ontspannen, van een rondje roeien tot een wandeling door het groen.
Rijnenburg wordt een wijk voor en door alle Utrechters. We bouwen een gemengde gemeenschap waar starters, gezinnen en senioren samenleven. Een substantieel deel van de woningen wordt betaalbaar, zodat de wijk een afspiegeling is van onze diverse stad. We gaan deze wijk niet achter een bureau bedenken. Jouw inbreng als toekomstige bewoner is cruciaal om van Rijnenburg een succes te maken.
Meer uit onze huizen halen
Nieuwe wijken bouwen is belangrijk, maar het duurt ook lang. Daarom moeten we tegelijk creatief en slim omgaan met de huizen die er al zijn. We laten ons inspireren door slimme oplossingen uit heel Europa, zoals de Finse aanpak tegen dakloosheid. Door flexibeler te zijn en nieuwe ideeën te omarmen, kunnen we nu al zorgen dat meer Utrechters een fijn huis vinden.
We maken het makkelijker om een huis te delen met vrienden of collega’s. In deze krappe woningmarkt is het voor veel mensen een uitkomst om de huur en het huis te delen. Wij vinden het vanzelfsprekend dat je met vier volwassenen een woning moet kunnen delen. We houden daarbij wel de leefbaarheid in de gaten. Dit is mogelijk ook een goed alternatief voor senioren.
We creëren meer woningen door huizen te splitsen en er een extra verdieping op te bouwen. Grote woningen kunnen soms worden opgedeeld, en op veel gebouwen past nog een extra woonlaag. Dit zijn slimme manieren om snel woningen toe te voegen zonder dat er een vierkante meter groen verloren gaat. We staan dit toe als de nieuwe woningen groot genoeg blijven en als het past in de buurt. Dit is mogelijk ook een goed alternatief voor alternatieve woonvormen voor woningbezittende senioren.
Een veilig thuis is het begin van de oplossing, daarom kiezen we voor ‘Housing First’. Iedereen heeft recht op een dak boven zijn hoofd. Voor mensen die dakloos zijn, is een stabiele woning vaak de noodzakelijke eerste stap om aan andere uitdagingen te kunnen werken. Daarom geven we hen prioriteit bij het toewijzen van een huis.
We zorgen dat de mensen die de stad draaiende houden, hier ook kunnen wonen. Een stad kan niet zonder leraren, zorgmedewerkers, politieagenten en brandweerlieden. Om te voorkomen dat zij de stad uit worden geprijsd, reserveren we woningen voor deze essentiële beroepsgroepen.
We beschermen onze sociale huurwoningen. Sociale huurwoningen zijn er om mensen met een lager inkomen een betaalbaar thuis te bieden, niet om verkocht te worden voor de winst. Daarom beperken we de verkoop van deze woningen tot een minimum.
We geven je vooraf inzicht in de geluidsoverlast in een straat. Een huis kopen of huren is een grote stap. Daarom wil je weten waar je aan toe bent. We gaan de bestaande ‘geluidsdrukkaart’ van de gemeente uitbreiden met informatie over geluid van horeca en evenementen. Via makelaars en huizensites zorgen we dat je deze kaart makkelijk kunt vinden, zodat je een eerlijk beeld hebt van je mogelijke nieuwe buurt.
We beschermen het recht om zelf je huisgenoten te kiezen. Hospiteren is een studententraditie die we waardevol vinden. Het is belangrijk dat je zelf kunt beslissen wie je in je huis laat wonen. Voor diegenen die buiten de boot dreigen te vallen, zorgen we voor een vangnet. Experimenten die dit recht inperken, steunen wij niet.