Een bereikbaar Utrecht
Vrijheid is dat je moeiteloos en op jouw manier door de stad beweegt. Snel op je werk komen, je kind veilig naar school brengen of ’s avonds nog even de stad in. In een stad die groeit, staat die vrijheid onder druk. De straten worden voller, de lucht ongezonder en de vanzelfsprekendheid van vroeger (“even de auto pakken”) werkt simpelweg niet meer.
De rol van de auto terugdringen is voor ons geen doel op zich. Het is een logische en noodzakelijke stap naar een leefbaardere stad voor iedereen. Onze aanpak is pragmatisch en eerlijk: we investeren éérst in goede alternatieven, zoals betrouwbaar openbaar vervoer en voldoende deelauto’s. Zo maken we de keuze voor de fiets of de tram vanzelfsprekend en kunnen we de ruimte voor de auto stap voor stap beperken.
De ruggengraat van onze stad is een ijzersterk netwerk van openbaar vervoer. Van daaruit geven we de fiets en de voetganger de hoofdrol met veilige en logische routes. De rol van de privéauto bouwen we consequent af tot zijn essentie: voor de ritten die niet anders kunnen, voor wie van buiten de stad komt en voor wie de auto écht nodig heeft.
Zo bouwen we aan een autoluwe stad en aan een stad die rijk is aan ruimte om te bewegen en elkaar te ontmoeten. Een stad die ademt, toegankelijk en gezond is. Een stad waar niet het verkeer, maar de mens de ruimte krijgt. Dat is de stad die we samen, straat voor straat, kunnen realiseren.
Snel en duurzaam verbonden met tram en trein
Utrecht groeit hard. Nieuwe wijken en meer inwoners betekent vollere treinen, bussen en straten. Als we willen dat onze stad duurzaam en voor iedereen bereikbaar blijft, kan de auto niet langer centraal staan. Wij kiezen voor een toekomst waarin een slim en snel netwerk van treinen en trams de ruggengraat vormt van ons vervoer. Zo houden we de stad leefbaar en aantrekkelijk voor bewoners, bedrijven en bezoekers.
We breiden het tramnetwerk fors uit met de Merwedelijn naar Nieuwegein en een aftakking naar Rijnenburg. Deze nieuwe tramlijnen verbinden de groeiende stadsdelen van de toekomst duurzaam met elkaar en met de binnenstad. Waar mogelijk wordt de tram ondergronds aangelegd om de leefbaarheid te garanderen. We onderzoeken de mogelijkheid om de tram naar Zeist door te trekken om zo de toegankelijkheid van Utrecht te vergroten. Daarmee maken we het ook aantrekkelijker om buiten Utrecht te wonen, waardoor de druk op de woningmarkt binnen Utrecht kan worden verlicht.
We maken van station Lunetten een volwaardig intercitystation. Door ook intercity's naar Arnhem en Den Bosch te laten stoppen op station Lunetten, ontlasten we Utrecht Centraal en verbeteren we de bereikbaarheid van Utrecht Zuidoost aanzienlijk. Dit geeft een krachtige impuls aan de ontwikkeling van wonen, werken en recreëren in dit deel van de Utrecht.
Het OV wordt één samenhangend systeem. We bouwen aan een netwerk waarin trein en tram naadloos zijn verbonden met buslijnen, snelle fietsroutes en deelmobiliteit. Zo stap je makkelijk over en ontstaat er een goed alternatief voor de auto dat klaar is voor de groei van de regio en de stad. Door beter OV wordt de noodzaak om in Utrecht te wonen verkleind, waarmee de druk op de woningmarkt binnen Utrecht kan worden verlicht.
We zorgen voor een breed gedragen en financieel solide mobiliteitsvisie. De grote investeringen die nodig zijn, kunnen we alleen realiseren in nauwe samenwerking met de provincie, het Rijk, de regio, de NS en andere vervoersbedrijven. Bewoners en andere belanghebbenden worden actief betrokken bij de plannen, zodat het vervoer van de toekomst aansluit bij wat mensen nodig hebben.
Snel en veilig overstappen, te fiets en te voet
Utrecht is dé fietsstad van Nederland en daar zijn we trots op. Maar de rol van de fiets verandert. De groei van de stad en de komst van snellere e-bikes, fatbikes en bakfietsen zorgen voor nieuwe uitdagingen: drukte, onveilige situaties en een schreeuwend tekort aan stallingsruimte. Daarnaast moet er ruimte blijven voor Utrechters om elkaar te voet veilig en in het groen te ontmoeten. Daarom kiezen wij voor een duidelijke aanpak: meer ruimte voor de fietser, met oog voor de voetganger, betere en snellere verbindingen en heldere regels. Zo zorgen we dat iedereen, van jong tot oud, veilig en prettig kan blijven fietsen en wandelen.
We bouwen aan een netwerk van snelle, veilige en logische doorfietsroutes. We verbeteren cruciale verbindingen waar meer ruimte voor de fiets nodig is of met het oog op verkeersveiligheid, zoals het kruispunt Koningsweg-Tamboersdijk, de Biltstraat, Adriaen van Ostadelaan en Ledig Erf. De nieuwe wijk Rijnenburg krijgt een uitstekende fietsverbinding die al klaar is voordat de eerste bewoners er komen wonen.
We bouwen aan een netwerk met snelle en veilige fietsstraten. De meest logische en effectieve plekken daarvoor zijn de routes waar de fietser nu al in de meerderheid is. Door deze straten in te richten als fietsstraat, vergroten we de veiligheid en maken we het fijner om door Utrecht te fietsen. Daarbij staat fietsveiligheid en voetgangersveiligheid voorop.
We leggen meer fietsparkeerplekken aan. We investeren in buurtstallingen en fietstrommels, met name in de oudere wijken waar de ruimte schaars is. Bij de stations in Lunetten, Leidsche Rijn en Vleuten komen nieuwe, bewaakte stallingen. Bij nieuwe gebiedsontwikkeling is de aanleg van stallingen standaard onderdeel van het plan. Ook zorgen we voor voldoende parkeerplekken voor afwijkende modellen, zoals bakfietsen.
Snelle e-bikes, cargobikes en fatbikes krijgen een plek op de rijbaan. Om de rust en veiligheid op de fietspaden te herstellen, verplaatsen we fietsen die structureel harder gaan dan 25 km/u waar mogelijk naar de rijbaan. Zo ontstaat er meer ruimte voor gewone fietsers, kinderen en ouderen.
Ruimte die terug wordt gegeven door de auto, geven we aan voetgangers en fietsers. Waar autowegen worden versmald of verwijderd, gebruiken we die ruimte om extra brede fietspaden en groene stoepen aan te leggen. Zo bouwen we aan een fietsnetwerk dat klaar is voor de toekomst, veilig is voor alle soorten fietsers en een veilige ruimte geeft voor Utrechters te voet om elkaar te ontmoeten.
We maken bedrijventerrein Lage Weide beter bereikbaar met de fiets. We investeren in de fietsveiligheid op en rondom Lage Weide, onder andere door de Demkabrug aan te passen. Zo maken we het voor de duizenden mensen die daar werken aantrekkelijker om de fiets te pakken.
Delen en slim laden: de auto van de toekomst
Een eigen auto is voor veel Utrechters niet langer een vanzelfsprekendheid, er zijn immers niet genoeg grondstoffen om alle fossiele auto’s te vervangen door elektrische exemplaren.
Dat zou ook ten koste gaan van de elektrificering van het openbaar vervoer.
Wij geloven in een toekomst met minder auto's op straat, waardoor er meer ruimte ontstaat voor groen, spelende kinderen en ontmoeting. Die toekomst bereiken we door vol in te zetten op deelmobiliteit als betrouwbaar en laagdrempelig alternatief. De auto's die we wél gebruiken, moeten schoon en slim zijn. Elektrisch rijden is essentieel voor schone lucht. En de accu's van die auto's bieden een onverwachte kans om de verstopping van ons stroomnet op te lossen.
We zorgen voor een dekkend netwerk met als streven drie deelauto’s in elke straat. Om deelmobiliteit een serieus alternatief te maken, breiden we het aantal vergunningen fors uit waar dat nodig is. We geven daarbij voorrang aan initiatieven die door en voor bewoners zelf worden georganiseerd.
We bouwen aan een regionaal deelmobiliteitsnetwerk zonder gemeentegrenzen. Een deelauto of -fiets moet je ook makkelijk kunnen gebruiken voor een rit naar een buurgemeente. Daarom werken we nauw samen met de omliggende gemeenten aan één samenhangend en gebruiksvriendelijk systeem.
We stimuleren actief het gebruik van deelmobiliteit. We onderzoeken hoe we bewoners het beste kunnen meekrijgen om voor een deelauto te kiezen in plaats van een eigen auto. Door het gebruik van deelmobiliteit continu te monitoren, zorgen we dat het aanbod steeds beter aansluit bij de vraag in de wijk.
We maken het makkelijker om je elektrische auto thuis op te laden, ook zonder eigen oprit. We staan toe dat bewoners een laadkabel over de stoep leggen naar hun auto, bijvoorbeeld via speciale kabelgoottegels, zodat de stoep voor iedereen begaanbaar blijft. Zo maken we elektrisch rijden ook toegankelijk als je in een rijtjeshuis woont.
We zetten de auto-accu in als batterij voor de wijk en lopen hiermee Europees voorop. We breiden de succesvolle proef in Lombok, waar elektrische auto’s stroom terugleveren aan het elektriciteitsnet op piekmomenten, verder uit. Tegelijkertijd lobbyen we in Brussel voor duidelijke Europese standaarden, zodat deze Utrechtse innovatie straks in heel Europa kan worden toegepast om het stroomnet te ontlasten.
Parkeren in Utrecht
De ruimte in onze groeiende stad is schaars en waardevol. Stilstaande auto's nemen een groot deel van die ruimte in beslag, terwijl we die plekken ook kunnen gebruiken voor groen, spelende kinderen en ontmoeting. Daarom kiezen we voor een eerlijke en zorgvuldige aanpak van parkeren. We geven de ruimte terug aan de buurt, terwijl we tegelijkertijd garanderen dat de stad bereikbaar blijft voor bewoners, bedrijven en essentiële diensten die de auto echt nodig hebben.
We zetten in op parkeerhubs in de regio, aan de rand van de stad en aan de rand van onze wijken. Daarbij zorgen we voor goede verbindingen met bijvoorbeeld de bus of deelfietsen, zodat mensen van buiten Utrecht onze stad goed kunnen blijven bereiken voor een bezoek aan familie of een uitje in onze mooie stad. Hiervoor werken we samen met onze partners uit de regio en de provincie.
In nieuwe wijken is de standaard: autoluw en parkeren in hubs aan de rand. We ontwerpen nieuwe wijken met de mens centraal, niet de auto. Parkeren gebeurt in wijkgarages op loopafstand. De ruimte die we hiermee winnen, richten we in als park, speelplek of ontmoetingsruimte. Vanzelfsprekend blijven er altijd parkeerplekken dichtbij huis, gereserveerd voor mensen met een beperking.
In bestaande wijken ruilen we onnodig asfalt in voor groen en leefruimte. Op basis van parkeerdrukmetingen verwijderen we parkeerplaatsen waar dat kan. We vervangen schuine parkeervakken door fileparkeren om de stoep breder te maken en voegen met simpele ingrepen als grote plantenbakken snel en makkelijk groen toe.
Eerst volwaardige alternatieven, dan pas betaald parkeren. Betaald parkeren is pas eerlijk als je een goed alternatief voor de auto hebt. Onze regel is simpel: we voeren het pas in als de ov-frequentie hoog genoeg is, er voldoende deelmobiliteit is en er veilige fietsroutes zijn. Voor Leidsche Rijn betekent dit concreet dat de geplande invoering van tafel gaat, totdat de bereikbaarheid van de wijk beter op orde is. Eerst de alternatieven, dan pas de parkeermeter.
We zorgen voor voldoende en goede gehandicaptenparkeerplaatsen. De toegankelijkheid van de stad voor iedereen is cruciaal. We zorgen niet alleen voor voldoende gehandicaptenparkeerplaatsen, maar maken ook een kwaliteitsslag om te zorgen dat alle plekken voldoen aan de geldende richtlijnen en de parkeerplaatsen herkenbaar zijn.
We zoeken naar alternatieven voor de ‘parkeerapp’. Daarbij streven we naar een goedkoper systeem dat meer geschikt is voor het maatwerk dat Utrecht vraagt.
Essentiële beroepen en diensten blijven de stad goed bereiken. We zorgen dat medewerkers van scholen en kinderopvang die van buiten de stad komen een meer dan een uur moeten reizen een parkeervergunning kunnen aanvragen.
We zorgen dat vakmensen je huis kunnen bereiken, ook in de binnenstad. Een klus in de autoluwe binnenstad is bijna onmogelijk als je met zwaar gereedschap honderden meters moet lopen vanaf een parkeerplek. Daarom zorgen we dat vakmensen makkelijker en sneller een tijdelijke ontheffing krijgen om dicht bij hun klus te parkeren, bijvoorbeeld op de stoep. Uiteraard alleen als hier voldoende ruimte voor is met het oog op verkeersveiligheid en toegankelijkheid.
Veilig en welkom op straat
Iedere Utrechter moet zich welkom, veilig en vrij kunnen voelen in de openbare ruimte. Dat is voor ons de kern van bereikbaarheid. Het gaat niet alleen over van A naar B komen, maar ook over de vraag of je je prettig voelt op die route. Daarom is een inclusieve inrichting van de stad cruciaal, waarin de ervaringen van alle inwoners – vrouwen, kinderen en andere kwetsbare groepen in het bijzonder – leidend zijn. Pas als de stad voor iedereen toegankelijk en prettig is, is ze écht veilig.
We pakken de gevaarlijkste verkeersknelpunten in de stad direct aan. We maken werk van de top 5 meest onveilige locaties, waaronder de Niels Bohrweg, de Vleutenseweg en de Demkaspoorbrug. In samenwerking met experts reserveren we middelen voor fysieke aanpassingen en zoeken we cofinanciering bij de provincie voor de grootste projecten.
Inclusief en genderbewust ontwerpen wordt de standaard voor elke straat, plein en park. We betrekken vrouwen, lhbtqia+’ers en mensen met een beperking structureel bij de ruimtelijke planning. Dit betekent dat we standaard kiezen voor brede paden, goede en slimme verlichting en open zichtlijnen. Maatwerk voor de bereikbaarheid van woningen, werk en winkels voor mensen met een beperking is daarbij vanzelfsprekend.
De maximumsnelheid in de hele stad wordt 30 km/u, met voorrang voor fietsers en voetgangers. We ondersteunen deze maatregel met fysieke aanpassingen op de weg, duidelijke borden, actieve handhaving en communicatiecampagnes om het draagvlak en het bewustzijn te vergroten.
We zetten de volgende stap naar gezonde lucht voor iedereen. Gezonde lucht is een recht. We zetten de maatregelen door om te voldoen aan de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie, bijvoorbeeld door de zero-emissiezones voor vervuilend verkeer verder uit te breiden.
We pakken de verrommeling in de stad aan. Het afval ligt vaker naast de bak dan in de bak; vaak als gevolg van de ‘statiegeldjacht’. We pakken het afvalprobleem in de stad aan door samen te werken met ondernemers en sociale partners om tot innovatieve oplossingen te komen.