Terugblik PS 09/11/2026: 'Verbindend Vooruitschuiven'
Op maandag 9 november 2026 kwamen de Provinciale Staten bijeen voor een van de grootste politieke dagen van het jaar in de provincie: de begrotingsbehandeling 2027 en de daarbij behorende Algemene Politieke Beschouwingen. Voor de Volt fractie in Noord-Holland een bijzonder moment, want dit is de laatste begrotingsbehandeling van onze eerste termijn in PS. Een moment om terug te blikken op de afgelopen vier jaar. Welke ontwikkelingen zijn goed geweest? Waar had meer ambitie in gemogen?
Daarnaast kijken we ook naar de toekomst. De positie van de provincie is op dit moment financieel aardig, maar ziet er over enkele jaren veel minder rooskleurig uit. Op deze manier zadel je de toekomstige generaties op met de gecreëerde problemen van vandaag. En daar zal Volt altijd voor blijven waarschuwen. Verder hebben wij ook een motie voorbereid over het toevoegen van nieuwe filtertechnieken bij de afwatering van provinciale wegen. Hierdoor kan er een hoger percentage microplastics worden opgevangen die afkomstig zijn van banden van remmende en optrekkende auto’s. Hierop hebben wij voor het indienen al, een toezegging van de Gedeputeerde gekregen dat zij dit voor Noord-Hollandse wegen gaan onderzoeken!
Hieronder is de bijdrage inzake de begrotingsbehandeling van Volt-Statenlid en fractievoorzitter Julia Schneemann te lezen.
Dank voorzitter.
Volt kijkt het liefst vooruit naar de toekomst, maar vandaag ga ik toch even terugblikken. De eerste periode van Volt in deze Statenzaal zit er bijna op. En ik wil graag beginnen met een bedankje aan de partijen in deze zaal, want we zijn vier jaar geleden ontzettend warm onthaald. We kregen veel hulp van partijen in deze zaal, hebben met de meeste partijen goed samengewerkt en dat waarderen we.
Ook wil ik positief beginnen over het coalitieakkoord, want de eerlijkheid gebiedt mij te zeggen dat ik er een hard hoofd in had vier jaar geleden. Ik had eigenlijk niet verwacht dat de vier partijen de rit zouden uitzitten met elkaar. Dus het verdient een compliment aan PRO, VVD en BBB dat ze er telkens weer met elkaar zijn uitgekomen, zonder te veel openbaar gedoe. Want Volt denkt dat dit in tijden van steeds meer polarisatie en steeds minder vertrouwen in de politiek, een belangrijk signaal is naar onze inwoners, en ook een beetje richting de landelijke politiek. (Ik zou bijna zeggen: het kan wel).
Daarnaast zijn er ook op inhoudelijk vlak goede dingen gebeurd. De provincie staat er financieel beter voor dan vier jaar geleden, en belangrijke onderwerpen als PFAS en klimaatadaptatie staan op de agenda en krijgen steeds meer aandacht. We zijn blij dat de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie meer vorm heeft gekregen afgelopen jaren, want we zien inmiddels bijna wekelijks de gevolgen van klimaatverandering. Ook zien we dat de provincie steeds inclusiever wordt, en dat de participatieverordening goede stappen toelaat om inwoners beter te betrekken. Ook zijn er belangrijke stappen gezet op wonen.
Maar we zijn ook kritisch, want we zien dat de grote transities vooruitgeschoven zijn. En dat terwijl de wereld in vier jaar wel enorm veranderd is. Een sterk Europa is daarom essentiëler dan ooit. En dat draait niet alleen om een sterke defensie, maar juist om de dagelijkse aspecten van het leven. Op eigen benen staan betekent namelijk ook dat we onze eigen energie kunnen opwekken, en zo onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit andere delen van de wereld kunnen afbouwen. Daar moet elke regio in Europa een steentje aan bijdragen. Ook de klimaattransitie is voor Volt een voorbeeld waar de afgelopen jaren te weinig aandacht aan is besteed. Het omschakelen naar schone groene energie gaat te langzaam en de RES-doelen zijn nog ver uit zicht.
Een ander belangrijk onderdeel van op eigen benen staan, is een bloeiende, groene en circulaire economie. En hoewel het met de provinciale economie best goed gaat, zijn ook hier geen grote stappen gezet. En dat is zonde, want ook hier zien we dat het tijd kost om om te schakelen. Neem Tata Steel. Toen we hier in deze zaal vier jaar geleden begonnen, was bijna iedereen het met elkaar eens dat in 2029 toch wel de eerste stappen van het Groen Staal proces zouden moeten zijn gezet. En als we eerlijk zijn, is dat nu echt uit zicht. Ook hier een gemiste kans, die natuurlijk niet alleen in handen van dit college ligt, maar wel een voorbeeld is van achter de feiten aan blijven lopen.
Voorzitter, het derde punt waar we vinden dat de transitie niet voldoende is ingezet, is in het landelijk gebied. Met een halfbakken voedselvisie en weinig echte wil om de landbouw toekomstbestendig te maken, zijn ook hier nog veel stappen te zetten. En dan is het toch extra treurig dat het grootste deel van het geld voor het landelijk gebied is gegaan naar het vergoeden van de faunaschade. Terwijl onze boeren, die willen bijdragen aan de verbetering van ons landelijk gebied, nog steeds in onzekerheid zijn. Het is daarom nodig dat de provincie helpt bij de eiwittransitie, en daarbij verder kijkt dan alleen de komende vier jaar.
Op dit soort transities had wat Volt betreft moeten worden ingezet. Wij in Europa moeten bijschakelen, zodat we niet meer achter de feiten aan blijven lopen.
Dan, waar we niet meer omheen kunnen en als Noord-Holland een tandje erbij moeten zetten, is digitalisering en AI. Ook hier zien we dat de wereld om ons heen ontzettend snel verandert, en dat cyberveiligheid geen luxe meer is maar een noodzaak. Hoewel we zien dat het college hier aandacht aan besteedt, denkt Volt dat we sneller kunnen gaan. Voor het volgende college zou dit volgens ons dan ook een grote prioriteit moeten zijn. En dan moeten we niet alleen kijken naar de gevaren van AI en digitalisering, maar juist gaan kijken hoe AI ons kan helpen en de provincie en haar inwoners kan ondersteunen en veilig houden.
En zo kijken we ook naar innovatie, want hier mogen we als provincie de boot niet missen. We kunnen innovatie veel vaker toepassen op de uitdagingen waar we voor staan, en we kunnen veel leren van andere Europese landen. En zo komen we op het volgende punt.
Want niet alleen in Noord-Holland hebben we een probleem met de waterkwaliteit, maar door heel Europa. Wat niet vervuild wordt, hoeft niet te worden schoongemaakt of opgeruimd. In andere Europese landen wordt er al gewerkt met rioolfilters, waardoor de microplastics die van autobanden afkomen, niet in het riool belanden. En we willen daar graag een pilot mee starten bij bruggen en onderdoorgangen. Daarom dienen wij een motie in, samen met PvdD en CU, met het volgende dictum:
Verzoeken Gedeputeerde Staten bij bruggen en onderdoorgangen in provinciaal beheer een pilot uit te voeren met vernieuwde filtertechnieken (zoals URBANFILTER);
deze vernieuwing aan te laten sluiten bij al gepland onderhoud;
Provinciale Staten over de uitkomsten te informeren;
Voorzitter, als het specifiek gaat om de begroting van vandaag, dan kunnen we zien dat de positie van de provincie momenteel redelijk goed is. Maar voor de toekomst hebben we grote zorgen. Want de kengetallen sluipen in het oranje, terwijl de bestemmingsposten steeds leger worden. Dus eigenlijk wordt de volgende generatie opgezadeld met een probleem. Niet alleen omdat de noodzakelijke transities niet zijn ingezet, maar ook omdat er vanaf 2030 geen geld meer is om dat wel te doen. Dat vinden we onverantwoord. Op de begroting is een pleister geplakt voor de komende jaren, maar de botbreuk wordt hiermee niet genezen en de pijn vooruitgeschoven.
Concluderend, de coalitie heeft het fort best goed bewaakt. Er is op de winkel gepast, maar de grote uitdagingen zijn niet aangepakt. Verbindend vooruitschuiven.