Jaarstukken 2025
Tijdens het debat over de Jaarstukken 2025 heb ik (Charlotte Passier) opnieuw aandacht gevraagd voor een terugkerend probleem: onderbesteding. Dit betekent dat er aan het eind van het jaar geld overblijft omdat er minder wordt uitgegeven dan begroot. Dat beeld wordt bevestigd door de accountant van de gemeente Utrecht en recent onderzoek van de Rekenkamer Utrecht.
Grote verschillen in gemeentefinanciën: Volt vraagt om meer grip en realistische begrotingen
2025 begon met een verwacht tekort van €26 miljoen, dat gedurende het jaar opliep naar €36 miljoen en werd afgesloten met een overschot van €54,6 miljoen. Een verschil van €91 miljoen.
In de praktijk betekent onderbesteding simpelweg dat wat wij als raad hebben afgesproken niet volledig wordt uitgevoerd. Projecten lopen vertraging op, plannen schuiven door en ambities blijven liggen.
En dat heeft gevolgen voor inwoners die wachten op bijvoorbeeld veilige straten of ondersteuning.
Misschien nog wel belangrijker: het tast het vertrouwen in de politiek aan. Want politieke beloftes worden niet waargemaakt en hoe leg je uit dat we aan de ene kant spreken over tekorten, bezuinigingen en mogelijk hogere lasten, terwijl er aan de andere kant tientallen miljoenen overblijven?
Structureel probleem
Uit analyses van de rekenkamer en de accountant blijkt dat dit een structureel probleem is.
Ambities zijn vaak groter dan de uitvoeringskracht van de organisatie, investeringen lopen structureel vertraging op en inkomsten worden regelmatig onderschat.
Daarnaast wordt jaarlijks slechts rond de 65% van de geplande investeringen daadwerkelijk uitgevoerd en is er op dit moment voor ruim 7 jaar werk aan plannen door de gemeenteraad ingestemd die nog niet zijn uitgevoerd.
Oproep tot realistisch begroten en betere sturing
Ik heb het college opgeroepen om realistischer te begroten en beter inzicht te geven in de oorzaken van afwijkingen. Ook heb ik gevraagd om meevallers eerder zichtbaar te maken, zodat deze ten goede kunnen komen aan de stad.
Daarnaast is versterking van de financiële sturing noodzakelijk. De accountant wijst erop dat de financiële- en controlfunctie binnen de gemeente onvoldoende centraal georganiseerd is, waardoor tijdig bijsturen moeilijker wordt.
Meer weten? Luister de Rekencast030
Wil je meer weten over hoe onderbesteding ontstaat en waarom dit zo lastig te sturen is, luister dan naar de Rekencast030-aflevering over onderbesteding. In deze aflevering gaat de Rekenkamer onder andere in gesprek met de accountant van de gemeente over dit onderwerp.
Ook schoof ik aan om te vertellen hoe wij in de adviescommissie Controle & Financien werken aan meer grip op onderbesteding en welke rol de gemeenteraad daarin speelt.
Beluister aflevering 6 van de Rekencast030 via Spotify, Apple Podcasts of in je browser.