De kringloopeconomie bevrijdt: De noodzaak van een omslag in economisch denken
Het is een grote vergissing om economische vooruitgang uitsluitend te zien als groei van ons BBP. Het is duidelijk dat economische groei niet langer kan worden gemeten aan de hand van enkel lineaire financiële vooruitgang. Het principe van de 'kringloop' als fundament voor economische groei biedt meer en is toekomstbestendig.
Het doel van de Nederlandse overheid is: ‘een toekomstbestendige economie die brede welvaart door innovatie en duurzaamheid garandeert’. Dit staat ook in onze provincie Utrecht zwart op wit. Hoewel beleid en doelen zijn uitgeschreven, blijven we in de praktijk vaak ‘ziende blind’.
We moeten afstappen van het idee dat louter economische groei ons zal redden. Het lineaire vooruitgangsdenken trekt ons steeds sneller en dieper het moeras van verstikking in. De oorlog tegen Iran maakt duidelijk dat we snel onafhankelijk moeten worden van olie en gas. Tegelijkertijd tonen wetenschappers aan dat de gigantische vervuiling van ons milieu een versnelling naar een Circulaire Economie noodzakelijk maakt voor burgers, bedrijven en de overheid. Binnen de provincie en de ROM Utrecht wordt gewerkt aan een nieuwe economische strategie. Mijn conclusie is dat fundamentele innovatie van ons economisch handelen nodig is om te voorkomen dat het maatschappelijk functioneren ernstig en langdurig wordt belemmerd.
Hoewel de provincie niet de doorslag geeft, is het essentieel dat zij de versnelling naar een circulaire economie sterker beïnvloeden. De overheid, evenals de ROM en de EBU, moet strategisch veranderen: van subsidiegever en inspirator naar architect van de circulaire transitie. Dit is geen optie meer, maar een noodzaak om brede welvaart, een gezonde leefomgeving en rechtvaardigheid voor toekomstige generaties te realiseren. De provinciale strategie moet veel sterker worden afgestemd met de omringende provincies, economische zaken en de EU. De adviezen van de 100 wetenschappers (Worrel Universiteit Utrecht), het rapport Draghi (EU) en het rapport Wennink kunnen helpen om brede welvaart te behouden en de kringloopomslag te financieren.
De ROM heeft als kerntaak innovatie. Voor mij ligt de kern van alle economische innovatie in het bevorderen van de transitie naar een Circulaire Economie. De markt faalt immers bij het versnellen van deze transitie. De overheid zal in haar wet- en subsidie regelgeving, fiscaal beleid en bureaucratie zo veel innoveren dat het voor bedrijven en inwoners gemakkelijk wordt om ‘circulair’ te produceren en te consumeren.