Daarom hebben Volt en PRO samen het kabinet een uitgestoken hand aangeboden. Samen kunnen we zorgen voor een stabiele meerderheid voor de begroting en het belastingplan van 2027 in de Eerste Kamer.

AI moet mensen dienen, daarom moeten we kinderrechten beschermen

De ontwikkelingen van AI gaan razendsnel en veranderen onze economie, samenleving en veiligheid. Toch krijgt AI in de Eerste Kamer nog te weinig aandacht en wordt het vaak beschouwd als een abstract begrip. Want AI verandert de wereldwijde verhoudingen op het gebied van economische macht, militaire slagkracht en ideologische invloed. Wie beschikt over de meest geavanceerde AI-systemen, krijgt steeds meer invloed op de standaarden en spelregels van de toekomst. Daarom moeten we investeren in kennis, talent en innovatie. En we moeten ervoor zorgen dat Europa niet afhankelijk wordt van ontwikkelingen uit andere delen van de wereld. Daarom heb ik tijdens het debat gepleit dat Nederland binnen Europa een voortrekkersrol pakt op het gebied van AI. We lopen achter, maar het is nog niet te laat om in actie te komen.

Tegelijkertijd is er een belangrijke kanttekening. AI raakt niet alleen onze economie en geopolitieke positie, maar raakt ook indirect onze veiligheid en daarmee onze democratie. Technologie moet er zijn om mensen te helpen, niet om mensen te controleren, te manipuleren of tegenover elkaar te zetten. We zien inmiddels dat kunstmatige intelligentie bestaande vormen van discriminatie kan versterken, desinformatie kan verspreiden en invloed kan hebben op de keuzes die mensen maken. Daarom is het belangrijk om goed na te denken over de samenleving waarin we deze technologie een plek geven. Daarbij mogen we kinderen niet uit het oog verliezen. Zij groeien op in een samenleving waarin de digitale spelregels nog volop worden geschreven. Daarom ben ik blij dat de Minister-President heeft toegezegd aan ons dat bij wetgeving over AI structureel gekeken zal worden naar de gevolgen voor kinderrechten, door gebruik te maken van een kinderrechtentoets..

Meer woningen door het stikstofslot duurzaam te doorbreken

Ik heb ook de onderwerpen wonen en klimaat als één onderwerp aangepakt. Dat heb ik bewust gedaan, want deze twee zaken worden vaak als apart gezien, terwijl ze eigenlijk sterk met elkaar samenhangen. Klimaat gaat niet alleen om CO₂-uitstoot. Het gaat ook om droge voeten, een comfortabele temperatuur en genoeg ruimte voor natuur en biodiversiteit. En wonen gaat niet alleen om een dak boven je hoofd. Het gaat ook om een betaalbare energierekening, toegang tot het energienet en een gezonde leefomgeving. Maar ook dat iedereen een woning heeft, want daar schuurt het. Door het stikstofslot kan er onvoldoende worden gebouwd.

Daarom is het heel belangrijk om zo snel mogelijk van het stikstofslot af te gaan, maar dat moet niet met trucjes voor de korte termijn, maar door echt te investeren in natuurherstel. Natuurherstel is essentieel om aan onze Europese verplichtingen te voldoen en om juridisch houdbare vergunningen mogelijk te maken. Als we daar niet genoeg in investeren, lopen we het risico dat Nederland opnieuw vastloopt. Ik heb in het debat daarom ook aangegeven dat wij in de Eerste Kamer heel goed naar de stikstofwetten zullen kijken en focussen op de juridische houdbaarheid daarvan.

Nederland moet meer ambitie tonen in de EU

Als Volt kunnen we natuurlijk niet praten over de grote uitdagingen van Nederland zonder Europa te noemen. Ik vind namelijk dat de Europese ambities van dit kabinet te beperkt zijn. Veel van de problemen die we tegenwoordig hebben, kunnen we echt niet alleen oplossen. Dat geldt voor het klimaat, voor kunstmatige intelligentie, maar ook voor onze economie, onze veiligheid en onze energievoorziening. Europa moet sterker en zelfstandiger worden. Dat vraagt niet alleen mooie woorden, maar ook de wil om daarin te investeren.

Helaas pleit het kabinet voor een kleinere Europese begroting, waardoor het moeilijker wordt om gezamenlijk Europese doelen te bereiken. Juist nu is het nodig dat het kabinet duidelijk kiest voor een sterker Europa en daar ook in investeert.Want als we verwachten dat Europa steeds meer voor ons regelt, moeten we als Nederland ook bereid zijn om bij te dragen aan een sterker Europa. 

Een sterkere democratische rechtsstaat

Tot slot heb ik aandacht gevraagd voor de democratische rechtsstaat. Die dient gerespecteerd te worden, maar staat onder druk. Het respecteren van de democratische rechtsstaat betekent onder andere dat adviezen van instituties als de Raad van State niet worden behandeld als een mening. Dat grondrechten daadwerkelijk het uitgangspunt vormen bij wetgeving. En heb ik duidelijk gemaakt dat het verbod op discriminatie niet alleen mooi in artikel 1 van onze Grondwet staat, maar ook bepalend is voor de keuzes die wij hier maken.

Voor de zomer rondde de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme haar werkzaamheden af en bracht zij verschillende adviezen uit aan het kabinet. Inmiddels zijn we maanden verder. Ondertussen zien we dat de LHBTIQ+-acceptatie afneemt, dat steeds meer mensen begrip hebben voor een man die zijn vrouw slaat,dat Roma, Sinti en Reizigers nog altijd gediscrimineerd worden door de overheid en afgelopen week werd duidelijk dat het UWV burgers discrimineert op basis van migratieachtergrond en gender. Dit is slechts een beperkte opsomming van de vormen van discriminatie waar mensen in Nederland mee te maken hebben. Daarom heb ik gevraagd wanneer het kabinet met een reactie op de adviezen van de Staatscommissie komt en hoe het ervoor gaat zorgen dat discriminatie en racisme structureel worden aangepakt, met een duurzaam en goed gefinancierd stelsel. 

De uitgestoken hand

Volt en PRO hebben het kabinet de hand gereikt om samen te werken aan de begroting en het belastingplan voor 2027. Niet omdat we het over alles eens zijn met het kabinet, maar omdat we verantwoordelijkheid willen nemen en Nederland en Europa vooruit willen helpen. Daarmee ligt er een duidelijke keuze voor het kabinet. Het kan kiezen voor samenwerking en een stabiele meerderheid, met steun in zowel de Tweede als de Eerste Kamer. Of het kan ervoor kiezen om bij ieder voorstel opnieuw op zoek te gaan naar een meerderheid en daarmee de grote keuze voor Nederland weer niet maakt en doorgaat met doorschuifpolitiek.

Wat mij betreft is de keuze helder: pak de uitgestoken hand en kies voor goed bestuur en vooruitgang!

Een sterker Europa

Het eerste punt betreft het Europees buitenlands beleid. De EU moet met één stem met de wereld kunnen spreken en als één geopolitieke speler kunnen optreden. Daarom ben ik voorstander van het afschaffen van de unanimiteitsvereiste voor besluiten over het Europees buitenlands beleid. Alleen zo kunnen we voorkomen dat één lidstaat gezamenlijk Europees optreden blokkeert. Hetzelfde geldt voor onze veiligheid, Europese landen werken steeds meer samen op het gebied van defensie, maar belangrijke beslissingen over onze veiligheid worden nog altijd grotendeels per land genomen. Daardoor blijven we voor onze veiligheid afhankelijk van keuzes die in andere landen worden gemaakt. Als we als Europeanen meer zeggenschap willen over onze eigen veiligheid, moeten we daarom de Europese defensiesamenwerking verder versterken, het liefst via een EU leger dat met bevriende landen samenwerkt.

Ook op economisch gebied moet Europa sterker en onafhankelijker worden. Om die reden heb ik de aandacht gevestigd op verdere stappen richting economische integratie binnen de EU, in navolging van de aanbevelingen in de rapporten van Letta en Draghi. Het is belangrijk dat deze aanbevelingen niet op papier blijven staan, maar daadwerkelijk worden omgezet in beleid. De EU krijgt steeds meer verantwoordelijkheden, terwijl het Europese budget niet in dezelfde mate meegroeit. Die spanning moeten we eerlijk onder ogen zien. 

Onze democratische en juridische onafhankelijkheid 

Europese zelfstandigheid is voor mij meer dan alleen een kwestie van veiligheid en economie; het gaat fundamenteel over onze juridische zelfstandigheid. De Amerikaanse sancties tegen medewerkers van het Internationaal Strafhof in Den Haag laten zien hoe directe gevolgen buitenlandse wetgeving kan hebben. Ik heb de minister dan ook opgeroepen om de onafhankelijkheid van het Strafhof te beschermen en beter inzicht te krijgen in de gevolgen van dergelijke extraterritoriale wetgeving. We moeten precies weten welke buitenlandse wetten onze burgers en bedrijven raken en welke mogelijkheden Nederland en de EU hebben om daar effectief tegen op te treden. De minister heeft tijdens het debat toegezegd te onderzoeken hoe we beter zicht kunnen krijgen op de extraterritoriale werking van buitenlandse wetgeving in Nederland.

Tegelijkertijd kan een sterke EU niet zonder democratische legitimiteit. Daarom ben ik kritisch op de huidige werkwijze rond de Europese Strategische Agenda. Conceptteksten circuleren al weken voordat nationale parlementen daar officieel toegang toe krijgen. Als we onze controlerende rol serieus nemen, moeten we eerder en op een transparante manier toegang krijgen tot de documenten die aan deze agenda ten grondslag liggen. De minister heeft toegezegd hierover met de voorzitter van de Europese Raad te overleggen, zodat nationale parlementen vóór de vaststelling van de Strategische Agenda in 2029 meer tijd krijgen om de conceptagenda met hun regering te bespreken. 

Ook de ambtelijke fiches die EU wetgeving begeleiden kunnen wat Volt betreft nog verder worden verbeterd. Zij zijn belangrijk voor een goede parlementaire controle op Europese wetgeving, maar zouden ook inzicht moeten geven in welke bestaande Nederlandse wetgeving daardoor overbodig wordt of moet worden aangepast, zodat onnodige regeldruk kan worden verminderd. De minister heeft toegezegd om waar relevant in deze  meer aandacht te besteden aan de mogelijke afschaffing of vereenvoudiging van Nederlandse wetgeving die voortvloeit uit een voorliggend EU-voorstel.

Een goed debat met concrete resultaten
Het was een goed en inhoudelijk debat, waarin we drie concrete toezeggingen van de minister hebben gekregen. Daarmee zetten we stappen richting meer transparantie, betere parlementaire controle en een sterkere Europese samenwerking. De EU kan meer, en wij moeten ervoor zorgen dat die kracht ook daadwerkelijk wordt benut. 

Zo dragen we bij aan een Europa dat sterker, democratischer en slagvaardiger is.

Benieuwd naar mijn bijdrage tijdens de Algemene Europese Beschouwingen? Klik hier voor het filmpje.

Foto: ANP / Bart Maat

Wij nemen verantwoordelijkheid en werken constructief mee als we daar Nederland - en Europa als geheel - mee vooruit kunnen helpen. Dat betekent dat we bereid zijn om met het kabinet te praten. We gaan ons best doen om een afspraak te maken zodat we Nederland vooruit gaan helpen. Het betekent uiteraard niet dat we automatisch akkoord gaan met wat het kabinet voorstelt. We willen echte invloed op de keuzes die worden gemaakt.

Zoals jullie weten, is er in politiek Den Haag de hele zomer gepraat, gevolgd door twee lange dagen met veel debatten - en nog meer interrupties - tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Nog altijd is er geen akkoord en zijn er geen keuzes gemaakt hoe het land verder moet. Wij voelen die urgentie wel. Daarom hebben we besloten de volgende gesprekken samen met PRO te voeren.

Volt en PRO kunnen in beide Kamers samen een stabiele meerderheid bieden, die nodig is om dit land weer in beweging te krijgen. Mensen verwachten dat in deze snel veranderende wereld de Haagse politiek samenwerkt aan een duurzame en innovatieve toekomst. 

Volt staat voor constructieve politiek. Als wij het land verder kunnen brengen, dan doen we dat. Als pragmatische middenpartij slaan wij de brug tussen links en het huidige minderheidskabinet. We zitten met twee zetels in de Eerste Kamer. Zo zorgen wij ook daar voor een stabiele meerderheid. 

Wij kunnen voor onze partij op belangrijke thema’s het verschil maken. Denk aan AI die weer voor mensen gaat werken in plaats van tegen hen. Dat werken weer gaat lonen. Een klimaatbeleid dat de uitstoot verlaagt en Nederland voorbereidt op hitte, droogte en water. En een Nederland en Europa dat digitaal en economisch onafhankelijker worden van de Verenigde Staten en China. Die agenda komt er niet door een kabinet dat maar afwacht. Die komt er door aan tafel te zitten met het constructieve deel van de Kamer.

Volt is opgericht, omdat wij geloven dat politiek niet moet gaan over tegenstellingen, blokkades en partijbelang. Samenwerken waar het kan, verschillen benoemen waar het moet. En vooral kijken hoe we vooruitkomen. En dat is precies wat we nu gaan doen.

Macht van machtelozen

Volgens Carney waait er een ‘woeste storm’ door de wereld. Die wordt veroorzaakt door klimaatverandering, de erosie van democratische normen, het gebruik van handel als wapen en het uithollen van multilaterale instituties als de VN. Kwetsbaarheden worden door grootmachten uitgebuit. Daarnaast verspreidt big tech desinformatie en streeft het naar soevereiniteit en controle van data.

Waar Carney moedig weerstand biedt tegen de capriolen van Trump en een visie voor een nieuwe wereldorde ontwikkelt, worstelt Europa in deze woeste storm tot nog toe vooral met zichzelf. Onze kracht wordt continu op de proef gesteld. Europese leiders kunnen zich geen toekomst voorstellen zonder de Verenigde Staten, waardoor het gevoel ontstaat dat wij onze eigen toekomst niet kunnen vormgeven. Dat zagen we in de ‘zomer van vernedering’, waarin de EU de Amerikaanse tarieven lijdzaam aanvaardde.

Die machteloosheid komt niet voort uit onkunde of onvermogen, maar uit angst. Donald Trump, Vladimir Putin, Xi Jinping en de tech-oligarchen kunnen hun gang gaan door onze angst. Europese leiders zien zelf niet in hoe machtig we (kunnen) zijn. Zoals de oude wijsheid stelt: angst is een slechte raadgever. In het midden van de grote depressie zei de Amerikaanse president Franklin Roosevelt al: ‘Het enige waar we bang voor moeten zijn, is de angst zelf!’
Met deze nieuwe samenwerking kunnen we bouwen aan een alliantie die zo sterk is dat niemand ons keuzes kan opleggen. Macht voor de machtelozen, zodat we niet meer in angst hoeven te leven.

Eindeloze mogelijkheden

Canada en Europa delen dezelfde wortels. De rechtsstaat, mensenrechten, solidariteit en democratie vormen het fundament van beide samenlevingen. De basis voor de samenwerking staat er bovendien al. Door het vrijhandelsverdrag Ceta is onze goederenhandel in minder dan tien jaar tijd met 75% gegroeid. Canada is bovendien het enige niet-EU-land dat onderdeel is van Safe, het grote Europese defensiefinancieringsprogramma waarmee we samen militaire capaciteiten inkopen.
De potentie is nog veel groter. Canada heeft kritieke mineralen, brandstoffen en groene waterstof, die wij niet hebben. Ook op het gebied van de defensie-industrie, het aan banden leggen van big tech en het gezamenlijk reageren op tarieven is samenwerking logisch. Daarnaast liggen er kansen in AI, quantumtechnologie, cyberveiligheid, batterijen, wetenschap en veiligheid in het poolgebied. De lijst is eindeloos.

Een van de eerste stappen zou Canadese deelname aan het Europese uitwisselingsprogramma Erasmus kunnen zijn, zodat jongeren aan twee kanten van de Atlantische Oceaan makkelijker kunnen studeren. Daarnaast moeten Canadese parlementsleden en ambtenaren, zonder stemrecht, kunnen meedraaien in de Europese instellingen. Zo versterken we de transatlantische verbinding en injecteren we wat broodnodige Canadese moed in de Europese politiek.

Dit nieuwe lidmaatschap kan een blauwdruk vormen voor samenwerking tussen democratische landen die in vrijheid willen leven. Door middelen, mensen en ideeën te bundelen, kunnen we onszelf beschermen en bouwen aan een schone digitale economie die kosten verlaagt en inkomsten vergroot, met solidariteit en waardigheid voor de medemens.

Een meerderheid van de Europese bevolking wil een meer verenigd Europa. Een meerderheid van de Canadezen wil nauwe samenwerking met Europa. In de toekomst kan een ‘Verenigde Staten van Europa’ misschien de kern vormen van een grotere unie met democratieën die ‘geassocieerd lid’ zijn. Landen als het Verenigd Koninkrijk, Australië, Nieuw-Zeeland, Japan, Zuid-Korea en Taiwan zouden zich daarbij kunnen aansluiten. Niet gebaseerd op geografische invloedssferen, maar op waarden.

Die unie kan zich verzetten tegen het imperialisme van Rusland, China en Amerika en zich gelijkwaardig tot hen verhouden. Een blok met een eigen visie voor de wereld dat internationaal recht en mensenrechten in ere kan houden.

Keuzes beschermen

Zoals Carney zei kan deze alliantie tussen Canada en de EU een baken vormen voor andere democratieën. Niet gedefinieerd door waar we ons tegen verzetten, maar door waar we voor staan: vrijheid, solidariteit, welvaart en duurzaamheid. Niet om andere landen te overheersen, maar om de keuzes te beschermen van iedereen die zich vrijwillig aansluit, waar ze ook leven.

Direct na de liefdesverklaring kwamen er dreigementen uit het Witte Huis. Trump voelt de potentie van deze samenwerking goed aan: een alliantie van middle powers is slecht nieuws voor autocraten. Hij hoopt dat wij weer terugkrabbelen uit angst hem boos te maken. Dat wordt de echte test. Ontdekt de EU, gesterkt door de Canadese liefdesverklaring, nu eindelijk de macht van de machtelozen?

Uit het FInancieel Dagblad (21-09-2026)

Gaby Perin-Gopie (39) is sinds 2023 fractievoorzitter van Volt in de Eerste Kamer. Zij richtte daar de Volt-fractie op en maakte zich hard voor onder meer Europa, klimaat en kinderrechten.

 "Volt kan in de Eerste Kamer het verschil maken. De grote vraagstukken van deze tijd, of het nu gaat om AI, klimaat, vrede en veiligheid, stoppen niet bij onze landsgrens. Die vraagstukken lossen we niet alleen op. Daarvoor is sterke Europese regelgeving nodig en die gebruik ik in de Eerste Kamer als maatstaf. Voldoet wetgeving aan wat we Europees hebben afgesproken, en wat doet de wetgeving met mensen?”, aldus Perin-Gopie. 

Reactie bestuur

Het bestuur staat achter Gaby Perin-Gopie als lijsttrekker en vindt haar uiterst geschikt.

 “Als fractievoorzitter heeft Gaby de Volt-fractie in de Eerste Kamer opgebouwd en een herkenbaar Volt-geluid neergezet: Europees, constructief en met oog voor hoe wetgeving mensen raakt. Ze combineert strategisch inzicht met een uitstekende politieke antenne. We steunen haar kandidatuur unaniem en hebben er alle vertrouwen in dat zij Volt in de senaat invloedrijker maakt." - Bestuur Volt Nederland

Er hebben zich geen andere kandidaten gemeld voor het lijsttrekkerschap van de Eerste Kamer voor Volt. De leden stemmen op 14 november op het landelijk congres over haar kandidatuur.

Noot voor redactie (niet voor publicatie):

Voor meer informatie, interviews of toelichting kunt u contact opnemen met:

Daan Vellema
Persvoorlichter Volt Nederland
E: d.vellema@tweedekamer.nl
T: +31 6 16 10 33 21

Laurens Dassen bij de Algemene Politieke Beschouwingen 2026 over AI, casinopolitiek, belastingen, online (vrouwen)haat, klimaat en Oekraïne.

De Europese Unie is een van de grootste politieke successen in de wereldgeschiedenis. Op een continent dat in de twintigste eeuw tweemaal door wereldoorlogen verwoest werd, schiep Europa vrede, welvaart en vrijheid voor honderden miljoenen mensen. Nederland speelde een sleutelrol in haar ontstaan en heeft er buitengewoon van
geprofiteerd.

Maar de orde waaronder de EU is opgebouwd bestaat niet meer. Dit vraagt ons om te veranderen. De drie grootste economieën ter wereld zijn Amerika, China en de Europese Unie. Maar slechts twee van de drie gedragen zich als grootmacht.

De Amerikanen hebben een dreigende houding aangenomen richting de Europese Unie. Het willen innemen van Groenland, de economische aanvallen via handelstarieven en het voetje vrijen met Poetin. En Europa? Europa staat aan de zijlijn.

Algoritmes van Amerikaanse techbedrijven bepalen wat wij vandaag lezen, geloven en voelen. Een Chinese app bepaalt wat onze kinderen zien. Onze hele overheid, onze ziekenhuizen en scholen draaien op Amerikaanse systemen. Europese alternatieven? Die zijn er nauwelijks.

Zo zouden we nog even door kunnen gaan. Maar de vraag is hoe we op dit punt zijn aanbeland. Dat is namelijk geen ongeluk. Het is de uitkomst van decennia bewuste keuzes. Veiligheid uitbesteden aan Amerika, energie kopen van Rusland, technologie importeren uit Amerika en integratie uitstellen tot morgen.

Klimaat, technologie, veiligheid, economie op elk terrein staat Nederland voor problemen die het niet alleen op kan lossen. De wereld is georganiseerd in machtsblokken. Wie geen blok vormt, wordt een speelbal van anderen. Als landen individueel zijn we kwetsbaar. Maar samen staan we sterk.

We staan op dat kruispunt het is nu aan ons om duidelijk te maken waar we naartoe willen, wat onze stip op de horizon is. Voor Volt is dat duidelijk: een Verenigde Staten van Europa. Als we weten waar de weg naartoe leidt, kunnen we die weg bouwen. Samen kunnen we van Europa een democratisch continent maken dat de rug recht houdt, mensenrechten respecteert en verdedigt, binnen en buiten Europa. Een continent dat door innovatie de meest duurzame en snelletreinverbindingen heeft van de wereld. Een continent waar iedereen kan genieten van het beste onderwijs, de beste zorg en wonen in de beste huizen.

Europa is het continent waar je kunt vallen, en de samenleving je opvangt. Dit is de plek waarvoor mensen hun leven riskeren. Om er onderdeel van te kunnen worden, in de straten van het Moldavië van Maia Sandu, de pleinen van Albanië, of de strijdvelden van Oekraïne. Omdat zij in de toekomst van Europa hun eigen toekomst zien. Hun nieuwe identiteit.

Want Europa is nu al het continent waar mensen het liefst wonen. Waar rechten worden beschermd, kansen verdeeld, en leven de moeite waard is. Maar dat blijft niet vanzelf zo. Welvaart, vrijheid en veiligheid moeten worden verdiend en verdedigd elke generatie opnieuw. Vandaag door onze generatie.

Waarom moet box 3 op de schop?
Het huidige box 3-stelsel werkt niet meer goed. Nu wordt belasting geheven op basis van een fictief rendement, terwijl belastingplichtigen in sommige gevallen kunnen aantonen dat hun werkelijke rendement lager is. Dat systeem is ingewikkeld geworden en voldoet niet meer. Daarom heeft het kabinet een nieuw voorstel gedaan. Daarbij wordt uitgegaan van de jaarlijkse waardestijging van vermogen (de vermogensaanwas), ook als die winst nog niet daadwerkelijk is gerealiseerd of beschikbaar is gekomen.

Een meerderheid in zowel de Eerste als de Tweede Kamer ziet liever een belasting op daadwerkelijk gerealiseerde vermogenswinsten. De staatssecretaris heeft daarom voorgesteld om binnen het huidige wetsvoorstel alvast een aantal onderdelen om te zetten van een aanwasbelasting naar een vermogensbelasting.

Hoe kijkt Volt hiernaar?
Volt vindt dat inkomen uit vermogen eerlijker belast moet worden. Dat maakt het mogelijk om de belasting op arbeid verder te verlagen. Wij kiezen daarbij uit principe voor een aanwasbelasting of een vermogenswinstbelasting. Wel vinden wij het redelijk dat belasting wordt betaald op het moment dat de winst daadwerkelijk beschikbaar komt. Tegelijkertijd mag dat er niet toe leiden dat de totale belastingdruk op vermogen afneemt.

Om te voorkomen dat mensen in de problemen komen doordat zij belasting moeten betalen zonder voldoende liquide middelen, hebben wij voorgesteld om een betalingsregeling mogelijk te maken. Daarnaast vinden wij het belangrijk dat een vermogenswinstbelasting niet eenvoudig kan worden uitgesteld door slimme constructies of belastingtrucs. Het stelsel moet eerlijk en uitvoerbaar zijn.

Tot slot pleit ik voor een Europese beleggingsrekening, vergelijkbaar met het Zweedse systeem. Deze regeling maakt het beleggen voor kleine beleggers eenvoudiger en zorgt tegelijkertijd voor overzichtelijker belastingheffing.

Denk met mij mee
Op 30 juni 2026 heeft de Eerste Kamer over het voorstel gedebatteerd. De stemming volgt pas na Prinsjesdag, wanneer alle benodigde wetgeving en informatie beschikbaar zijn. Pas dan kunnen we een zorgvuldige afweging maken in de  Eerste Kamer.

Dat is geen eenvoudige beslissing. We horen daarom graag hoe jullie tegen dit voorstel aankijken. Heb je ideeën of inzichten? Laat het ons weten via eddy.hartog@eerstekamer.nl

Waar ging het debat over?

Het debat in de Eerste Kamer ging in de eerste plaats over de omvang van de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp. De centrale vraag was in hoeverre Nederland nog voldoet aan de internationale afspraak om 0,7% van het bruto nationaal inkomen (BNI) te besteden aan ontwikkelingssamenwerking. Die norm raakt steeds verder uit beeld.

Daarnaast ontstond discussie over de hogere Nederlandse bijdrage aan UNRWA, het VN-agentschap dat Palestijnse vluchtelingen ondersteunt. Met name partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum hadden daar grote bezwaren tegen.

Uiteindelijk bereikten het kabinet en PRO in de Eerste Kamer een akkoord, waardoor het budget voor 2026 wordt verruimd met 228 miljoen euro. Dat klinkt positief, maar de rekening wordt doorgeschoven naar de jaren daarna. Door deze verhoging ontstaat namelijk een extra bezuinigingsopgave in latere jaren.

Waarom Volt deze begroting niet steunde

Volt heeft tegen deze begroting gestemd, omdat de extra investering voor 2026 feitelijk een sigaar uit eigen doos is. Het geld dat nu wordt toegevoegd, wordt in latere jaren weer weggehaald. Daarmee wordt de begroting op termijn alsnog afgebouwd.

Kortom, de begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp wordt niet structureel versterkt, maar slechts incidenteel aangevuld met extra middelen. Dat vind ik onverstandig en begrotingstechnisch onzuiver. Een beleidswijziging van deze omvang hoort niet te worden betaald met een zogenoemde kasschuif-methode of een boekhoudkundige verschuiving, maar met structurele middelen. Als Nederland werkelijk wil bijdragen aan stabiliteit, economische ontwikkeling en het terugdringen van ongelijkheid, vraagt dat om duurzame investeringen in plaats van een tijdelijke boekhoudkundige oplossing.

Sommige partijen in de Eerste Kamer steunden de begroting vanwege het risico dat er anders helemaal geen begroting voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp zou zijn. Die redenering deelt Volt niet. Als de Eerste Kamer een begroting verwerpt, is dat juist een duidelijk signaal aan het kabinet om met een beter voorstel te komen. Dat is hoe onze parlementaire democratie hoort te functioneren.

Hoe nu verder?

Ik hoop oprecht dat mijn zorgen ongegrond blijken en dat PRO er ook de komende jaren in slaagt meer middelen voor ontwikkelingssamenwerking veilig te stellen. Op dit moment is daar echter weinig zekerheid over. Het risico is groot dat de begroting voor 2027 de ingezette afbouw onder minister Klever verder voortzet.

In september wordt met de Miljoenennota duidelijk welke keuzes het kabinet daadwerkelijk maakt. Dan zal blijken of Nederland opnieuw kiest voor kortetermijnpolitiek, of bereid is te investeren in internationale samenwerking en een stabielere wereld. Ik ben ervan overtuigd dat wij als parlementariërs daarbij een positieve en constructieve bijdrage kunnen leveren.

Politieke stilstand op dit onderwerp kan veel grotere gevolgen hebben dan we nu kunnen voorspellen, omdat de opkomst van AI direct doorwerkt in onze democratie, economie en manier van leven. Zonder duidelijke keuzes wordt de toekomst niet door de politiek bepaald, maar door technologiebedrijven. 

We moeten AI daarom uit de techhoek halen. AI is geen puur technische ontwikkeling, maar een politieke keuze over hoe onze samenleving eruitziet. Het bepaalt hoe besluiten worden genomen, welke informatie mensen zien en hoe de macht wordt verdeeld. De vraag is dus niet alleen wat AI kan, maar vooral wat wij als samenleving willen dat AI doet. 

Op dit moment neemt eigenlijk niemand de regie. Terwijl Europese politiek nog worstelt met regulering, wordt de ontwikkeling grotendeels bepaald door de Verenigde Staten, China en een klein aantal grote technologiebedrijven. Daardoor loopt Europa achter en dreigt het afhankelijk te worden van externe machten voor cruciale technologie. Volt kiest er wél voor om positie te nemen: we kunnen deze ontwikkeling niet passief ondergaan, maar moeten haar actief sturen. 

Dit gaat niet alleen over technologie, maar over mensen. Over onze banen, onze privacy en onze welvaart. AI verandert de arbeidsmarkt, beïnvloedt hoe informatie wordt verspreid en kan zelfs het vertrouwen in de democratie onder druk zetten. Tegelijkertijd zien we ook risico’s van afhankelijkheid van AI in het dagelijks leven, waarbij mensen steeds meer vertrouwen op systemen waarvan ze de werking niet begrijpen. De keuzes die we nu maken, bepalen dus direct de samenleving van morgen. 

Ons plan

Volt neemt als eerste een duidelijke en concrete positie in over AI. Wij willen niet afwachten, maar sturen op een eerlijke en democratische digitale toekomst. Dat doen we samen met experts uit binnen- en buitenland, omdat AI geen nationaal vraagstuk is maar een Europees en mondiaal thema. Alleen door samenwerking kunnen we grip houden op deze technologie. 

Daarom zetten wij AI hoog op de politieke agenda en komen we met een concreet actieplan. We pleiten voor een wereldwijde AI-coalitie die gezamenlijke normen ontwikkelt voor veilige en ethische AI, en voor een internationaal verificatiemechanisme in AI-chips verificatiesysteem om AI-gebruik inzichtelijk en controleerbaar te maken te maken en desinformatie tegen te gaan. Daarnaast willen we wetgeving waarin het maatschappelijk belang centraal staat, met duidelijke aansprakelijkheid bij misbruik, en een onafhankelijke AI-adviesraad die de overheid ondersteunt. Tot slot investeren we in Europese technologische onafhankelijkheid via een publieke investeringsinstelling, zodat innovatie en economische groei binnen Europa blijven. Zo zorgen we ervoor dat AI niet onze samenleving overneemt, maar deze versterkt.

Fotorechten: Eerste Kamer/Robin Utrecht

Wat regelt deze wet?
De wet maakt conversiehandelingen strafbaar, dat zijn handelingen die erop gericht zijn iemands seksuele gerichtheid of genderidentiteit te veranderen of te onderdrukken. Het verbod geldt voor het beroepsmatig of georganiseerd uitvoeren van deze handelingen en voor het aanbieden ervan. Daarbij hebben de initiatiefnemers van de Wet strafbaarstelling conversiehandelingen geprobeerd een balans te vinden tussen de bescherming van kwetsbare personen en het respecteren van de autonomie van volwassenen.

Waarom steunde ik deze wet?

Voor Volt was de keuze om deze wet te steunen vanzelfsprekend. Mensen moeten zelf kunnen bepalen wie zij zijn en hoe zij hun genderidentiteit beleven. Conversiehandelingen kunnen grote psychologische schade veroorzaken, zeker wanneer jongeren onder druk worden gezet door mensen van wie zij afhankelijk zijn of tegen wie zij opkijken. Het is schadelijk wanneer iemands identiteit wordt neergezet als iets dat veranderd of gecorrigeerd moet worden.

Met deze wet wordt een duidelijke grens getrokken. Niemand zou onder druk mogen worden gezet om zijn of haar seksuele gerichtheid of genderidentiteit te veranderen.

Een zorgvuldige afweging

Tegelijkertijd zijn moreel-ethische vraagstukken vaak moeilijk in wetgeving te vatten. Tijdens de behandeling van deze wet werd onder meer gesproken over de ruimte voor pastorale gesprekken, de positie van ouders en het onderscheid tussen minderjarigen en meerderjarigen. Sommige ouders vreesden dat hun vrijheid om met hun kinderen over seksualiteit of genderidentiteit te praten zou worden beperkt. Naar mijn oordeel biedt de wet daarvoor voldoende ruimte, terwijl zij tegelijk bescherming biedt tegen schadelijke conversiepraktijken.

Wat is er uit de stemming gekomen

Gelukkig is deze wet aangenomen en zijn conversiehandelingen nu strafbaar in Nederland. Dat is een belangrijke stap, omdat niemand onder druk zou mogen worden gezet om diens seksuele gerichtheid of genderidentiteit te veranderen. De wet sluit bovendien aan bij een Europees burgerinitiatief. Wat mij betreft bevestigt deze wet een eenvoudig maar fundamenteel uitgangspunt: iedereen heeft het recht om zichzelf te zijn.

Metde huidige wet kiest het kabinet voor strengere en snellere asielprocedures dan de EU verplicht, minder rechtenbescherming, kortere verblijfsvergunningen, nog strengere regels voor gezinshereniging en de kans dat mensen in gensdetentie terechtkomen wordt enorm vergroot. Dit zijn geen Europese regels meer; dit zijn populistische maatregelen die verkocht worden als Europese verplichtingen. Met deze wet kiest het kabinet ervoor om afbreuk te doen aan de Europese harmonisatie van het asiel- en migratiebeleid. Bovendien is de IND niet klaar voor de uitvoering van de wet en handelt het kabinet in strijd met mensenrechten en kinderrechten. 

Kinderrechten worden geschoffeerd.

Deze wetswijziging maakt het mogelijk om gezinnen met kinderen in grensdetentie of vreemdelingenbewaring te plaatsen, onder andere wanneer er signalen van mensenhandel of mensensmokkel zijn. Ik heb in het debat nadrukkelijk gevraagd of dit voldoet aan de rechten van kinderen, zoals het recht op onderwijs en het recht op spelen. Nederland heeft een verplichting vanuit het Internationaal Kinderrechtenverdrag om het belang van kinderen voorop te zetten. Kwetsbare kinderen verdienen bescherming, onderwijs en stabiliteit. Geen gevangenschap. Het opsluiten van onschuldige kinderen kan in mijn ogen nooit in het belang van het kind zijn.

Om dit te verbeteren heb ik twee moties ingediend:

1. Een motie om af te zien van grensdetentie en vreemdelingenbewaring van kinderen,

2. En een motie om te monitoren of kinderen in de asielopvang tijdig onderwijs krijgen.

 Eerste Kamer kiest voor inhumaneasielkoers, kinderrechten blijven achter 

Op 26 mei, heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en Migratiepact 2026 en zijn onze moties verworpen. Dat betekent dat er geen extra waarborgen komen tegen het opsluiten van kinderen en dat er onvoldoende zicht blijft op tijdige toegang tot onderwijs voor kinderen in de asielopvang. Dat vind ik teleurstellend. Juist kwetsbare kinderen verdienen bescherming, stabiliteit en kansen. 

Met het aannemen van de de Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en migratiepact 2026 zet het kabinet een koers voort die verder gaat dan Europese afspraken vereisen en die wat mij betreft onvoldoende oog heeft voor mensenrechten, kinderrechten en uitvoerbaarheid. Voor mij is een sterke Europese Unie onlosmakelijk verbonden met de bescherming van de democratische rechtsstaat, mensenrechten en humane wetgeving. Europese samenwerking gaat over gezamenlijke verantwoordelijkheid, niet over het afbreken van rechtsbescherming. Juist daarom moeten we die samenwerking versterken en nooit misbruiken als dekmantel voor nationale inhumane maatregelen.

Introductie

Voor wie mij niet kent: ik ben Eddy Hartog, lid van de Nederlandse Eerste Kamer en momenteel interim-co-leider van Volt Ireland/Éireann, de Ierse tak van de pan-Europese beweging Volt. Ik verdeel mijn tijd tussen Nederland en Ierland, wat mij een uniek perspectief heeft gegeven op zowel de nationale als de Europese politiek. Gedurende mijn carrière heb ik gewerkt aan grensoverschrijdende vraagstukken die Europese samenwerking vereisen, of het nu gaat om openbaar beleid, digitale zaken of democratische vertegenwoordiging.

Wat zijn de belangrijkste conclusies uit de EU-enquête van 2026?

Simpel gezegd zijn de resultaten gemengd, maar de algemene conclusie is dat de EU in Ierland nog steeds positief wordt beoordeeld, zij het om utilitaire redenen. De algehele steun voor de EU is nog steeds sterk, met 83% voorstanders. Helaas zien we ook dat deze steun is afgenomen sinds 2019, toen de gunstigheid nog een ongelooflijke 93% bedroeg. De koers van de EU houdt iedereen bezig en iedereen heeft er een andere mening over. Zowel in de Republiek Ierland als in Noord-Ierland zijn de belangrijkste redenen waarom de EU het goed doet 'eenheid en samenwerking' en 'economische voordelen'. Aan de andere kant staan 'immigratiecontrole' en 'federatie en nationale soevereiniteit' bovenaan de lijst met punten waarop de EU slecht presteert.

Een van de meest prominente zorgen van Ierse burgers, net als voor de meeste Europeanen, is de kosten van levensonderhoud, naast de gebruikelijke problemen zoals migratie en huisvesting. Hoewel ik niet verrast ben door deze cijfers, vraag ik me af of dit meer de algemene stemming weerspiegelt dan hun mening over de EU, aangezien inkomstenbelasting, sociale voorzieningen en huisvestingsbeleid op nationaal niveau worden geregeld en niet door de EU.

Wat geopolitieke kwesties betreft, zijn de resultaten zeer opmerkelijk. Iets minder dan de helft, 48% van de respondenten in de Republiek Ierland, gaf aan dat zij vinden dat Ierland deel moet uitmaken van een intensievere defensiesamenwerking binnen de EU, terwijl een overweldigende meerderheid van 71% vindt dat we ons van de VS moeten distantiëren. In Noord-Ierland zijn de cijfers al even indrukwekkend, met 73% van de respondenten die voorstander zijn van herintreding van het Verenigd Koninkrijk in de EU! Als Europeanen moeten we ons best doen om de overige 27% te laten weten dat we hun zorgen horen en dat we daar een antwoord op willen geven.

Wat betekent dit voor Volt Ireland/Éireann?

Volt pleit voor diepere Europese integratie, maar niet door de huidige status quo te handhaven. Institutionele hervormingen zijn nodig om de capaciteit en het vermogen van de EU te versterken om effectief te handelen in een snel veranderende internationale omgeving. Wat we uit deze peilingresultaten kunnen leren, is dat er daadwerkelijke, zij het nog prille, steun is voor een pan-Europese beweging die verdere EU-integratie voorstaat. Volt Ireland/Éireann is van mening dat Ierse burgers een actieve rol moeten spelen in het vormgeven van die toekomst. Ierse stemmen moeten niet alleen beter vertegenwoordigd zijn op EU-niveau; het Europese perspectief moet ook een sterkere aanwezigheid hebben in de Dáil en de Seanad.

Er is zowel ruimte als draagkracht voor een pan-Europese partij om een ​​zinvolle bijdrage te leveren aan het debat over de toekomst van Ierland binnen de EU. Persoonlijk houd ik bij het opstellen van Nederlandse wetgeving ook rekening met de belangen van Ierland, evenals die van Frankrijk, Cyprus en andere lidstaten. Op dezelfde manier vertegenwoordigen onze vijf leden van het Europees Parlement de belangen van de EU als geheel, ook al werden ze respectievelijk als vertegenwoordigers van Duitsland en Nederland gekozen. Dat geeft me hoop op nog betere resultaten bij de EU-verkiezingen van 2027.

De keuze is aan jou

De toekomst van Ierland zal niet in isolement worden bepaald. De uitdagingen die er voor de mensen het meest toe doen, van huisvesting en energieprijzen tot veiligheid, migratie en economische stabiliteit, vragen steeds vaker om Europese oplossingen én nationale oplossingen. Volt Ireland/Éireann wil ervoor zorgen dat Ierland niet alleen reageert op veranderingen in Europa, maar er ook actief aan bijdraagt. Als je gelooft in een democratischer, effectiever en meer verenigd Europa, is dit het moment om je in te zetten. Blijf op de hoogte door je hieronder te abonneren op onze nieuwsbrief.

Vandaag staan we voor nieuwe keuzes. De oorlog in Oekraïne, desinformatie op sociale media, chaos in het Witte Huis, groeiende ongelijkheid, de klimaatcrisis, tech-monopolies die onze democratie ondermijnen… Telkens als we elkaar treffen, lijkt alles rampzaliger. Maar dat is geen causaal verband. Het roept wel een gevoel van machteloosheid op: “Er gebeurt zoveel, waar moet ik beginnen?” en “Kunnen dingen veranderen als bestaande systemen zoveel macht hebben?”

Václav Havel, Tsjechisch schrijver, dissident en later president, zag hoe mensen zich machteloos voelden onder het Sovjet-bewind. Zijn antwoord? De kracht van de machtelozen ligt in hun weigering om mee te doen met leugens. En dat is de kern: we zijn niet machteloos. Verandering begint met kleine dingen. Niet meedoen. Niet wegkijken. Niet naïef zijn.

Volt, onze pan-Europese beweging, ons geloof in een verenigd Europa, kan en moet onderdeel zijn van die hoop, vooruitgang - en ja, ook actie. Want in elke crisis ligt een opdracht: laat zien wie we zijn. Van Oost tot West verbinden we mensen, van Europa tot lokaal. Met Volt nu actief in 24 Nederlandse gemeenten. Gefeliciteerd aan alle verkozen vertegenwoordigers!

Politieke stilstand: waar blijft het plan?

Toen het Rampen-Kabinet Schoof viel, voelde ik hoop. Dat D66 zoveel zetels won en wij er één verloren, vond ik bitter. We missen Marieke elke dag in de Kamer. Tegelijkertijd was ik opgelucht dat Jetten het initiatief kreeg in de formatie. Maar ruim een half jaar later vraag ik me af: waar kijken we naartoe?

De politieke cultuur – en zelfs een groot deel van het PVV-beleid – leeft voort in Kabinet Schoof: bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking, lasten voor de kwetsbaarste groepen, lobbyen voor slechte wetten, asielhysterie en veel onderling gedoe. Ik mis het vooruitgangsverhaal.

De VVD van Yesilgöz blijft in campagnestand. Jetten en Bontenbal, architecten van een gammel minderheidskabinet, kijken toe als de Haagse Buurman en Buurman… En voor alleen een vrolijke ‘ajeto’ staat er helaas te veel op het spel.

Volt wil dit kabinet vooruithelpen, voor een rechtvaardiger, groener en sterker Nederland en Europa. Wij hebben de ideeën, de wil. Maar waar blijft het plan van dit kabinet? Kom over de brug met wie je wilt samenwerken, dan kunnen we echt aan de slag.

En kabinet: blijf niet vastzitten in de asielfuik. Dat is koren op de molen van extreemrechts. Asiel is een probleem omdat een groot deel van Den Haag het continu een probleem maakt – een afleidingstactiek. Als het gaat over een handvol vluchtelingen, gaat het niet over groeiende ongelijkheid, ons klimaat of onze digitale afhankelijkheid.

Kijk naar Amerika: Biden, die na zijn eerste termijn tegen Trump te veel een status quo-politicus bleef, plaveide de weg voor MAGA on steroïds.

Dus, Rob en Henri: voorkom dit scenario. Toon leiderschap. Stop mee te draaien in de campagnemachine van Yesilgöz. Kom met voorstellen voor een groenere, veiligere en economisch eerlijkere toekomst.

Wij kiezen voor verandering. Hoop boven angst. Vooruitgang boven verval. Nieuwe, gedurfde ideeën boven meer van hetzelfde. Kies met ons voor vernieuwende politiek.

Tegen haat, voor veiligheid

Extreemrechtse groepen lopen openlijk door onze straten en werken internationaal samen – ook rond gewelddadige AZC-protesten. Stickers met teksten als “Maak blanke kindjes” verschenen in onze steden. De voedingsbodem voor haat wordt actief aangejaagd door fascistische krachten. Daar mag geen ruimte voor zijn. We moeten samen opstaan, een vuist maken – om de vrijheid en veiligheid van iedereen te waarborgen.

Het is onacceptabel dat politici als Lidewij de Vos, Gidi Markuszower en Mona Keijzer blijven hitsen terwijl protesten gewelddadiger worden. De schaduw van intolerantie groeit als we zwijgen.

Iedereen heeft het recht om zich vrij en veilig te voelen. Toch is dat voor velen niet het geval.

Antisemitisme is geen probleem van het verleden. Het leeft in complottheorieën, in uitingen op sociale media en in recent geweld tegen Joodse instellingen. Er mag geen ruimte zijn voor antisemitisme – niet in onze straten, niet in onze samenleving, niet in onze politiek.

Of het nu Joden, moslims of migranten raakt: waar onverdraagzaamheid is, staan we op.

Verandering begint bij ons. Bij het herkennen van vooroordelen, het aankaarten van haat en het bouwen aan een samenleving waar iedereen zich veilig voelt. We zijn niet machteloos. We zijn met meer.

Europa als alternatief voor afbraak

Trumps afbraak en isolatie van de Verenigde Staten blijven verbluffend: de illegale aanval op Iran, de terugtrekking van troepen uit Europa, nieuwe handelstarieven… Zijn ambitie voor Europa? “Europa moet MAGA worden.” En daarin krijgt hij steun van tech-miljardairs. Mannen die hun platformen gebruiken om hun ideologische agenda te pushen.

Neem Palantir, het AI-bedrijf van Alex Karp en Peter Thiel. Dit bedrijf helpt ICE bij deportaties, maakt moorden in Gaza mogelijk, en de oprichter stelt dat democratie in de weg staat van technologie. Ze komen niet via de achterdeur binnen om onze gevoelige data te stelen – nee, de regering legt de rode loper voor ze uit. Waarom accepteren we dat?

Mijn oproep aan het kabinet: verbreek de banden met Palantir en investeer in Europese alternatieven.

AI ontwikkelt zich razendsnel. Ja, er liggen kansen – maar niet als de macht bij een handvol techmiljardairs komt. Laten we in actie komen, door kleine stappen: niet meedoen aan ChatGPT, door Europese inzet en alternatieven te eisen. Het is cruciaal dat er spoedig een extra Europese Top komt over AI – zodat deze technologie voldoet aan onze normen en waarden, binnen onze democratie.

We zijn allemaal opgegroeid met Amerikaanse series en films. Hadden we ooit verwacht dat het land van Chandler Bing uit Friends, die vriendelijke Chandler, ons zou bedreigen? Of dat het land van al die actiehelden die ons altijd kwamen redden, zoals Superman, ons uit elkaar zou willen spelen?

We lijken blind voor een rivaal. We liegen mee in een wereld die niet wil zien wat de VS doet, of aan het worden is.

En dat doet me denken aan Havel: de kracht van machtelozen ligt in de weigering om mee te doen aan leugens.

Europa’s rug rechttrekken

Ouderwetse partijen bewijzen Europa slechts een lippendienst. Ze durven de echte keuzes niet te maken om Europa’s potentie waar te maken. Het is nu tijd dat Europa haar rug recht.

Investeer in onze toekomst. Houd vast aan onze waarden en het internationale recht. Zo zijn we het alternatief voor de Trumps, Poetins en Xi’s.

Laten we met moed kiezen voor echte Europese defensie. Trots ben ik op het initiatief van Reinier van Lanschot. Met vier Europese fracties roept hij op tot versnelling. Rutte’s ongelijk is bewijsbaar: waar Nederlandse partijen nog beweren dat het niet kan, vinden Europese politici elkaar. Vaak wordt Europa niet daadkrachtig genoemd, maar hier bewijst Reinier dat het anders kan. Lidstaten moeten zelf in de spiegel kijken.

Datzelfde geldt voor de steun aan Oekraïne. Laat oude industrieën ruimte maken voor een groene toekomst. En laat vermogenden een rechtvaardige bijdrage betalen. Het kan wel.

Hoop in actie: Hongarije toont de weg

Er is hoop. We zagen allemaal die dansende nieuwe minister, die met zijn uitzinnigheid de overwinning op Orbán vierde. Niemand durfde ervan te dromen, veel Hongaren voelden zich jarenlang machteloos… toch is Orbán out.

De man die vooruitgang blokkeerde, hulp aan Oekraïne frustreerde en de democratie afbrak, is verslagen. Ook al staat Magyar, de nieuwe leider, in veel opzichten ver van Volt, de basisprincipes van een democratische rechtsstaat lijken nu al in betere handen. Hij voerde een keiharde campagne, ging langs zoveel mogelijk deuren – zonder media-aandacht (want die waren van Orbán) – maar met doorzettingsvermogen. En met elkaar.

Het kan dus. Als we maar blijven werken.

Jouw rol: kom in actie

Dus: meld je aan voor de Provinciale Staten- en Eerste Kamerverkiezingen. Loop met mij van deur naar deur. Gebruik je stem. En weet dat we in staat zijn om verandering te brengen.

Net als Schuman, net als Havel, net als al die generaties voor ons, kiezen wij voor een ander Nederland in een ander Europa:

Tegen verdeeldheid voor samenwerking.
Tegen afbraak voor opbouw.
Tegen haat en angst voor medemenselijkheid en hoop.
Tegen stilstand voor vooruitgang.

Dus: stroop je mouwen op, kom in actie, en laat ons samen aan het werk gaan.

De novelle, waarin de strafbaarstelling van mensen zonder verblijfsvergunning was opgenomen, is met een verschil van slechts één stem verworpen. Dat is goed nieuws: hiermee is het strafbaar stellen van mensen zonder verblijfsstatus van de baan.

Door het wegstemmen van de novelle konden CDA en SGP uiteindelijk ook niet meer instemmen met de asielnoodmaatregelenwet, die daarmee eveneens is verworpen. Dat is een belangrijk resultaat.

Bij dezelfde stemming is de wet tweestatusstelsel wel aangenomen, en dat is zorgelijk. De Eerste Kamer hoort wetgeving te toetsen op kwaliteit, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid. Juist op die punten bestaan er grote zorgen bij deze wet en toch is de wet wél aangenomen.

Grote zorgen over het tweestatusstelsel

Met de aangenomen wet worden er twee verschillende verblijfsstatussen ingevoerd, met verschillende rechten. Deze wet scoort op meerdere punten een dikke onvoldoende.

Uitvoerbaarheid:
De IND krijgt meer werk door complexere procedures en extra beoordelingen. De belofte van snellere asielprocedures wordt daarmee niet waargemaakt. Integendeel: de druk op de uitvoering neemt toe.

Meer juridische procedures:
Het onderscheid tussen statussen leidt ertoe dat mensen gaan procederen om van de ene naar de andere status te komen. Dit is geen aanname, dit zagen we ook in het verleden toen Nederland eerder een tweestatusstelsel kende.

Kwaliteit van wetgeving:
Met het Europese migratiepact in aantocht worden veel asielregels al aangescherpt. Nederland kiest ervoor om daar nog extra nationale eisen bovenop te leggen. Dat maakt het systeem complexer en juridisch kwetsbaarder. 

Bovendien heeft België bij het Europees hof van justitie vragen gesteld over de juridische houdbaarheid van een vergelijkbare wet die belemmeringen oplegt aan gezinshereniging. De regering wilde de uitspraak van het hof niet afwachten en hierdoor is de aangenomen wet mogelijk in strijd met het Unierecht.

Gevolgen voor gezinnen

Deze wet heeft grote gevolgen voor gezinshereniging. Vluchtelingen krijgen te maken met strengere voorwaarden en langere wachttijden, waardoor gezinnen langer, of soms zelfs permanent, gescheiden blijven. Voor lhbtiq+-vluchtelingen is dit extra schrijnend, omdat zij hun partner vaak niet kunnen laten nareizen omdat zij in hun land van herkomst niet konden trouwen.

Vooruitblik

Met het Europese migratiepact op komst wordt het asielbeleid de komende jaren verder aangescherpt. Juist daarom is het zorgelijk dat Nederland nu al kiest voor een zwaardere nationale invulling dan strikt noodzakelijk is.

Conclusie

Het verwerpen van de strafbaarstelling is een belangrijk en bijzonder resultaat, zeker gezien hoe spannend de stemming was. Tegelijkertijd blijven de zorgen groot.

Niet alleen over de inhoud van het tweestatusstelsel, maar ook over hoe de Eerste Kamer haar rol als toetsende Kamer invult.

Wij blijven ons in de Eerste Kamer inzetten voor menselijk asielbeleid dat werkt. En voor een toetsing op wetgeving zoals dat past bij de rol van de Eerste Kamer.

Door de volle politieke agenda kan Gaby deze aflevering niet fysiek aanschuiven, maar haar bijdrage is wel te horen in de podcast. In haar plaats schuift Emma, schaduwsenator van Volt, aan om vanuit de praktijk in de fractie te vertellen hoe het werk in de Eerste Kamer er tijdens zulke weken uitziet.

Ze bespreken waarom de Eerste Kamer überhaupt debatteert over de regeringsverklaring, hoe je als oppositiepartij probeert invloed uit te oefenen op beleid via vragen, moties en politieke signalen en hoe de samenwerking met een minderheidskabinet in de praktijk vorm krijgt.

Ook komt de bredere parlementaire context aan bod, van de sfeer in de Kamer tot de vaak onzichtbare voorbereidingen achter de schermen, waar moties worden geschreven, afstemming met andere partijen plaatsvindt en strategie wordt bepaald.

Daarnaast wordt stilgestaan bij de asielwetten, waarin juridische complexiteit, politieke keuzes en maatschappelijke spanning samenkomen, en waar stemmingen uiteindelijk directe gevolgen hebben voor beleid en mensen.

In Volt legt uit dat het dit keer gaat over wat het verschil is tussen beleidsdebatten en wetgevingsdebatten in de Eerste Kamer en hoe beide vormen een andere rol spelen in de controle van de regering en de kwaliteit van wetgeving.

📢 Senaat Praat is de podcast van Volt over de Eerste Kamer – elke derde dinsdag van de maand praten Gaby en Eddy je kort en helder bij over het werk in de senaat. 

🎧 Of je nu een politiekjunkie bent of gewoon nieuwsgierig naar wat er speelt: Senaat Praat is er voor jou. Luister nu op Spotify of Apple Podcasts en blijf op de hoogte.

Vrijheid en gelijkheid als toetssteen in het asieldebat

Nederland is een land waarin vrijheid en gelijkheid centraal staan. Een land waar je kunt zijn wie je bent en kunt houden van wie je wilt. Juist daarom raakt het asieldebat aan de kern van wie wij willen zijn. Het gaat over mensen die hier naartoe komen omdat zij die vrijheid in hun eigen land niet hebben. Mensen die vluchten voor oorlog, geweld of vervolging. Met die overtuiging in gedachten ben ik het debat aangegaan over de drie asielwetten.

Mijn zorg bij de wet invoering tweestatusstelsel is dat die het onnodig ingewikkeld maakt voor gevluchte mensen om hun kinderen, partner of ouders naar Nederland te halen. Ook moet een deel van de gevluchte mensen straks meer dan twee jaar wachten op gezinshereniging. Ik heb mij in het debat in het bijzonder gefocust op de positie van LHBTIQ+-vluchtelingen. Voor hen pakt deze wet extra hard en ronduit discriminerend uit. In veel landen van herkomst kunnen zij immers niet trouwen, terwijl juist het huwelijk voortaan als harde voorwaarde wordt gesteld voor gezinshereniging. Ook stiefkinderen, pleegkinderen of jonge meerderjarigen komen minder snel in aanmerking voor hereniging. Daarmee ontneemt deze wet mensen feitelijk hun recht op gezinsleven. Ik vond het teleurstellend dat de minister de indirecte discriminatie die hier in zit in het debat niet wilde erkennen.

De Asielnoodmaatregelenwet en de strafbaarstelling voor illegaal verblijf gaan al helemaal voorbij aan iedere vorm van menselijkheid. Deze wetten maken mensen zonder verblijfsvergunning strafbaar enkel vanwege wie zij zijn en de omstandigheden waarin zij zich bevinden. Dat is onverenigbaar met het liberale mensbeeld waar ik voor sta. Bovendien brengt dit met zich mee dat mensen die statenloos of ongedocumenteerd zijn zich nog verder terug zullen trekken uit de samenleving. Daarmee nemen ook de risico’s op uitbuiting toe. Ook ligt op de loer dat fundamentele mensenrechten zullen worden geschonden, wanneer deze mensen geen gebruik meer durven te maken van gezondheidszorg, onderwijs voor hun kinderen of bescherming door de politie. Een menswaardig bestaan wordt hen daarmee onmogelijk gemaakt.

Voor een menselijk, Europees en uitvoerbaar asielbeleid

In de Eerste Kamer toetsen wij wetgeving op de wetskwaliteit, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid, maar wat mij betreft ook op (mede)menselijkheid. Voor mij staat vast dat de asielwetten op al deze punten met een dikke onvoldoende uit de toets komen. De wetten zijn inhoudelijk onwenselijk en niet in lijn met Europese regelgeving en de mensenrechten. Zulke wetten horen niet thuis in een gezonde rechtsstaat.

Volt staat voor een asielbeleid dat realistisch, menselijk en uitvoerbaar is. Dat betekent dat we willen inzetten op Europese samenwerking, solidariteit en harmonisatie, in plaats van op nationale uitzonderingen die het systeem complexer maken. We willen snelle en zorgvuldige procedures, zodat mensen snel duidelijkheid krijgen of ze mogen blijven of moeten terugkeren. Terugkeer moet effectief en humaan zijn, binnen de kaders van de rechtsstaat. Tegelijk moeten we investeren in goede opvang, kleinschalig en verspreid, zodat mensen niet vastlopen in overvolle centra en sneller kunnen meedoen in de samenleving. Uiteindelijk vraagt een duurzame oplossing ook om het aanpakken van de oorzaken van migratie, zoals conflict en ongelijkheid en om werken aan stabiliteit en vrede wereldwijd.

Een klein lichtpuntje.

In het debat was er ook een belangrijk lichtpunt. De minister heeft mij toegezegd dat identiteitsgroei wordt meegenomen in de nieuwe werkinstructie van de IND. Dat is een belangrijke mijlpaal in de verbetering van de asielprocedure voor LHBTIQ+-vluchtelingen. Het betekent namelijk dat er meer ruimte komt om te erkennen dat iemands queer identiteit zich kan ontwikkelen en pas later zichtbaar of benoembaar wordt, in plaats van dat dit meteen tot afwijzing van een gezinsherenigingsaanvraag leidt.

In veel landen is het gevaarlijk om open te zijn over je seksuele oriëntatie of genderidentiteit. Mensen leren daarom noodgedwongen om dat deel van zichzelf te verbergen. Pas wanneer zij in een veiligere omgeving zijn, durven zij stap voor stap te ontdekken en te uiten wie zij werkelijk zijn. Doordat de asielprocedure daar onvoldoende rekening mee houdt, leidt dat geregeld tot onterechte afwijzingen.

Door identiteitsgroei expliciet mee te nemen, wordt eindelijk recht gedaan aan de realiteit van LHBTIQ+-vluchtelingen. Dit maakt een eerlijkere en zorgvuldiger beoordeling mogelijk en voorkomt dat mensen ten onrechte bescherming wordt onthouden. Dat is een wezenlijke stap vooruit voor mensen die juist veiligheid zoeken. Mede dankzij de inzet van Queer Volt tijdens de voorbereiding op het debat is dit resultaat behaald.

Volgende week stemming

Vandaag, dinsdag 21 april, stemmen we over de wetten. We hebben om een hoofdelijke stemming gevraagd, dus iedere senator moet publiekelijk voor zijn of haar stem uitkomen. Het zal erom spannen.

Met vriendelijke groet,

Gaby Perin-Gopie

Ik heb daar namens onze Eerste Kamerfractie stevig ingezet op de rol van Europa en de toekomst die automatisch verbonden is aan die van Nederland. Ik benadrukte tijdens het debat dat economische groei, energiezekerheid, technologie en de bescherming van onze rechtsstaat allemaal op Europees niveau worden bepaald. De grote vraag voor ons aan de regering was dan ook: hoe gaat Nederland daaraan bijdragen in de komende tijd? 

Europese solidariteitsbijdrage: kabinet afwachtend

Onze energiezekerheid staat momenteel onder grote druk door de oorlogen in het Midden-Oosten. Daarom pleitte ik voor een Europese solidariteitsbijdrage van energiebedrijven die profiteren van de energiecrisis. Met het geld dat dit oplevert zouden we steun kunnen geven aan kwetsbare huishoudens die straks hun energierekening niet meer kunnen betalen. Landen als Duitsland, Italië, Spanje, Portugal en Oostenrijk hebben de Europese Commissie al opgeroepen om zo’n bijdrage in te voeren. Ik heb de premier gevraagd om zich hierbij aan te sluiten.

Het kabinet gaf aan eerst de reactie van de Europese Commissie af te willen wachten en zich voorlopig niet bij deze oproep aan te sluiten. Dit is een gemiste kans. Om de Europese Unie te versterken, moeten we juist samen optrekken met andere lidstaten. 

Belangrijke toezegging: geen extra fossiele investeringen

Een belangrijk resultaat van het debat is dat de premier heeft toegezegd dat er geen nieuwe investeringen zullen worden gedaan in fossiele energie, ook niet in tijden van energiecrisis. Dit is een cruciale stap om de energietransitie niet te vertragen maar te versnellen.

Zoals ik tijdens mijn bijdrage benadrukte: “Juist in een energiecrisis moet je investeren in de energie van de toekomst, niet teruggrijpen naar het verleden.”

Kritische vragen over mensenrechten en internationale rechtsorde

Tijdens het debat stelde ik ook kritische vragen over de houding van het kabinet ten aanzien van de oorlogen in het Midden-Oosten. Ik wees op het grote aantal burgerslachtoffers in Libanon en Iran en de genocide in Gaza en vroeg om een duidelijkere veroordeling van schendingen van het internationaal recht door Israel en de Verenigde Staten.

Daarbij verwees ik naar artikel 90 van de Nederlandse Grondwet, waarin is vastgelegd dat Nederland zich moet inzetten voor de bevordering van de internationale rechtsorde en het voorkomen van genocide. Wat ons betreft houdt de minister-president zich hierin veel te afzijdig, hij wilde in het debat geen enkel standpunt innemen over de manier waarop er oorlog wordt gevoerd]. Ik heb de premier hierop aangesproken en hem gevraagd om altijd actief te gaan staan voor het internationaal humanitair oorlogsrecht, de ontwikkelingssamenwerking en de mensenrechten. 

Europa moet leidend zijn

Het debat bevestigde maar weer eens dat de grote uitdagingen van deze tijd – van klimaat en energie tot technologie en geopolitiek – alleen in Europees verband kunnen worden aangepakt.

Zoals ik in mijn bijdrage al zei: de vraag is niet alleen wat dit kabinet voor Nederland wil doen, maar welk Europa het wil bouwen. Want zonder een sterk, democratisch en rechtsstatelijk Europa is er geen sterk Nederland.

Kinderrechtentoets: stap vooruit, maar nog geen structurele toepassing

Ook diende ik een motie in, waarin ik de regering vroeg om de kinderrechtentoets toe te passen op alle wetgeving die kinderen raakt. Die kinderrechtentoets ligt klaar en moet wat mij betreft bij zoveel mogelijk nieuwe wetten worden toegepast om de rechten van kinderen beter te beschermen. De motie werd breed gesteund,maar haalde helaas net geen meerderheid. Het kabinet heeft toegezegd te onderzoeken of de kinderrechtentoets breder kan worden ingezet, na evaluatie van de toepassing in de jeugdzorg.

Dit is een eerste stap, maar structurele toepassing is noodzakelijk om de belangen van kinderen echt te waarborgen in wet- en regelgeving. Het VN-Kinderrechtencomité roept Nederland al sinds 2022 op om de kinderrechtentoets toe te passen op nieuwe wetgeving en beleid. Het is pas sinds onze eerdere Volt-motie in de Eerste Kamer is aangenomen in september 2025 dat dit nu gebeurt voor wetgeving in de jeugdzorg. Het is de bedoeling dat die toets voor alle wetgeving die kinderen raakt wordt gebruikt, dus ook buiten de jeugdzorg. Ik blijf me dan ook binnen en buiten de Kamer inzetten om de rechten van kinderen beter beschermd te krijgen. 

Volt in Cyprus 

Vorige week was ik in Cyprus waar we met Volt op 24 mei meedoen aan de landelijke verkiezingen. We hebben nu een Cypriotisch parlementslid, Alexandra Attalides, en hopen te groeien.  
Het Volt campagne-evenement dat ik bijwoonde, de ontmoeting met de 56 getalenteerde en gemotiveerde kandidaten, versterkten mijn vertrouwen in de kansen van Volt in Cyprus. Ze hebben net geen 4% nodig om in het parlement te komen. De laatste peilingen suggereren dat dit haalbaar is, maar het zal spannend worden. De verkiezingen zijn op 24 mei. 

De EU en de VS 

Als lid van de VS-delegatie in het Europees Parlement, volg ik de ontwikkelingen in de VS op de voet en probeer ik de houding van Europa vorm te geven.   

Het is goed dat Europese leiders Trump niet hebben gevolgd in zijn oorlog in Iran. Daarover sprak ik in het Europees Parlement. De video van deze speech kun je hier zien. 

Tegelijkertijd dreigde hij om de NAVO te verlaten. Zonder Amerika werkt de NAVO niet. Daarom werk ik dagelijks aan een Europa dat in staat is zichzelf te verdedigen zonder de VS, maar dat gaat niet snel genoeg. Ik spreek te veel politici die denken dat het wel goed komt, nu we hebben afgesproken meer geld uit te geven. Te veel politici die denken dat na de mid-terms de VS zich meer als bondgenoot zal gedragen. Die kans acht ik verwaarloosbaar. Ook zonder de VS moeten wij in staat zijn onszelf te verdedigen. Hoe we dat kunnen, lees je hier. De video van mijn speech hierover in het Europees Parlement kun je hier zien.  

De belangrijkste Europese verkiezingen dit jaar  

Orbán is al 15 jaar premier van Hongarije. Onder zijn bewind is Hongarije het meest corrupte en minst democratische land in de EU geworden. Terwijl hij zijn vrienden rijk maakte, maakte hij van Hongarije één van de armste EU-landen. Talloze keren heeft hij de EU gegijzeld met zijn veto.  
Hij is een betrouwbare bondgenoot geweest... voor Vladimir Poetin. Hij blokkeerde steun aan Oekraïne, handhaafde Russische energiecontracten en zei openlijk tijdens deze campagne dat de EU een grotere bedreiging voor Hongarije vormt dan Rusland. 

Aanstaande zondag zijn er verkiezingen in Hongarije. Zelfs met een medialandschap dat bijna volledig onder controle van Orbán staat, leidt zijn tegenstander, de Tisza-partij van Peter Magyar, in alle onafhankelijke peilingen met een dubbelcijferige voorsprong! 

JD Vance verscheen deze week in Boedapest op een campagnebijeenkomst van Orbán.  

Ongewenste inmenging van de VS

De huidige Amerikaanse regering wil de EU kapotmaken. Hun Nationale Veiligheidsstrategie, na enkele negatieve passages over de EU, stelt letterlijk dat het doel is "to cultivate resistance to Europe's current trajectory within European nations." 

Daarom steunen de VS openlijk partijen als de AfD, Rassemblement National, PVV en Orbáns partij Fidesz. En Amerikaanse ambassades krijgen de opdracht om lokale influencers en academici te rekruteren voor campagnes die de door Amerika gefinancierde verhalen lokaal en organisch moeten laten overkomen, in plaats van centraal gestuurd. 

Hongarije verdient beter. Een leider die echt om het Hongaarse volk geeft, in plaats van alleen maar meer geld te stelen. Europa verdient beter. Hongarije als een echte bijdrager – geen probleem dat beheerd moet worden. Miljoenen Hongaren, tientallen miljoenen Oekraïners en honderden miljoenen Europeanen hopen dat dit het einde is van de wannabe-dictator.  
 
Aanstaande zondag ligt de keuze in handen van het Hongaarse volk, dat geschiedenis kan schrijven en op kan komen voor zijn land en de Europese democratie. Ik sprak deze week met Volters uit Hongarije. 

Ons plan voor een sterk en onafhankelijk Europa 

We zijn met Europa op onszelf aangewezen. Soms lijkt het alsof politici bij elke zorgelijke uitspraak weer een nieuw paniekpakket opentrekken. Ik zou willen dat we ons richten op de lange termijn: de weg naar een sterk en onafhankelijk Europa. Zonder veto's, met een eigen regering en een eigen leger. De Verenigde Staten van Europa, die onze Europese waarden niet alleen verkondigd, maar ook kan verdedigen.  

Wil je meer lezen over hoe we daar komen? Lees hier het plan van Volt.  

AI & Nudify apps 

Tot slot ander goed nieuws: Eindelijk een verbod op uitkleedapps!  
 
“Get her in a bikini” was een online trend aan het begin van dit jaar. Met de AI-bot Grok op X kon je met één foto een vrouw digitaal uitkleden. Hiervoor had je maar één foto van iemand nodig, Grok deed er daarna alles mee wat je wilde. Het resultaat? 6.000 vrouwen per uur slachtoffer van deepfake beelden. Geplaatst op X, voor het oog van de hele wereld. Beelden die nauwelijks van echte te onderscheiden zijn. Vrouwen bleven vernederd achter. 

Afgelopen week heeft het Europees Parlement heeft gestemd voor een verbod op uitkleedapps, waardoor dit voortaan strafbaar wordt in Europa. De hoogste tijd. Vrouwen moeten overal veilig zijn: offline en online.  

Afgelopen zaterdag besprak ik deze nieuwe AI act met Ghislaine Plas van Pointer Radio 1! Luister het hier terug. 

Met deze goede resultaten krijgt Volt de kans om haar ideeën over transparantie, samenwerking en inclusiviteit verder uit te bouwen in het dagelijks bestuur van gemeenten.

Volt staat voor een inclusieve samenleving waarin de politiek een afspiegeling is van de maatschappij. Dat betekent dat vrouwen - ook in de politiek - op alle niveaus een gelijkwaardige rol moeten spelen. Wij vinden dat meer diversiteit leidt tot betere beslissingen omdat er dan vanaf het begin meer ruimte is voor verschillende perspectieven. 

Wij geloven in onze vrouwelijke kandidaten en we doen ons best om vrouwen, mannen en non-binaire personen gelijke kansen te geven. Wij zetten ons in voor een politieke cultuur waarin iedereen zich gehoord en vertegenwoordigd voelt.

Die inzet is hard nodig, want de cijfers laten zien dat er nog een flinke weg is te gaan. Van de 62.000 kandidaten die verkiesbaar waren, was slechts een derde vrouw. Vrouwen zijn zowel in de lokale als in de landelijke politiek nog steeds enorm ondervertegenwoordigd. Zonder gerichte actie blijft deze verhouding scheef en gaan waardevolle inzichten en bijdragen verloren.

Van de 26 zetels die we hebben behaald, worden er 13 door vrouwen bezet. Daarmee laten we zien dat het mogelijk is om gelijkheid te benoemen en ook daadwerkelijk te realiseren. We willen daarnaast onze kiezers bedanken die met hun stemgedrag hun vertrouwen in onze vrouwelijke kandidaten hebben uitgesproken. Mede dankzij hen wordt deze balans bereikt. We dragen hiermee bij aan een sterker en representatiever geluid in de gemeenteraad en laten zien dat verandering mogelijk is.