Volt is in maart 2023 met twee Statenleden in de Provinciale Staten van Gelderland verkozen. Inmiddels zijn wij drie jaar verder, en zijn er over 12 maanden weer Provinciale Statenverkiezingen. Het eerste jaar van de Volt-fractie stond grotendeels in het teken van inwerken en het leren navigeren binnen de complexe provinciale politiek. In het tweede jaar positioneerde Volt zich als een partij waarmee samengewerkt kon worden. Wij bleven ons inzetten voor een groenere, meer democratische en meer toekomstbestendige provincie Gelderland, waarin de stem van de burger en de samenwerking binnen Europa centraal staan. Met nog een jaar te gaan kijken wij graag terug op het jaar 2025, en bieden wij een vooruitblik naar waar wij ons op zullen focussen in de rest van ons termijn.

Je leest in het jaarverslag reflecties van de fractieleden over hoe zij het politiek jaar 2025 hebben ervaren, met zowel een aantal hoogtepunten als frustraties. Wij gaan in op een aantal mooie werkbezoeken in de provincie en concluderen met een overzicht van alle ingediende moties van Volt in het afgelopen jaar.

Via deze link kan men het jaarverslag van 2025 van Volt Gelderland vinden.

Op basis van dit rapport heeft de Gelderse fractie van Volt voorgesteld om het gebruik van pesticiden in kwetsbare gebieden, zoals in en nabij natuur, water en woonwijken, verder te beperken in Gelderland.

Voor deze vergadering heb ik een bijdrage geschreven waarin ik bewust heb geprobeerd om zoveel mogelijk partijen mee te nemen in het verhaal. Daarom heb ik ervoor gekozen om de term gewasbeschermingsmiddelen te gebruiken in plaats van pesticiden, omdat die term in het debat vaak neutraler wordt ervaren.

Graag deel ik deze bijdrage ook hier, voor iedereen die benieuwd is naar hoe we dit onderwerp in de Staten hebben ingebracht:

“Soms moet ik denken aan een gesprek met mijn opa. Hij vertelde hoe na de oorlog middelen als DDT nodig waren om voldoende voedsel te produceren. Maar hij zei er ook bij: “Met wat we nu weten, ben ik blij dat we het niet meer gebruiken.”

Dat is precies waar het vandaag om draait. We produceren landbouwproducten met goede intenties. Maar naarmate onze kennis groeit, moeten we ook bereid zijn om bij te sturen.

Nederland kent een streng toelatingsbeleid voor gewasbeschermingsmiddelen. Boeren werken hard om kwalitatief goede producten te leveren en zetten stappen richting vermindering van middelengebruik. Tegelijkertijd leren we steeds meer over de effecten van deze middelen op gezondheid en leefomgeving.

Er zijn sterke aanwijzingen dat sommige gewasbeschermingsmiddelen risico’s met zich meebrengen, zoals zenuwschade, versterkte giftigheid door het stapelen van stoffen (cocktails) en langetermijneffecten op insecten. Zelfs het Ctgb erkent dat er nog hiaten zijn in de beoordeling van neurologische effecten. Ook de Gezondheidsraad en het RIVM wijzen op risico’s van blootstelling aan cocktails die nog onvoldoende worden meegenomen.

We staan daarmee voor een dubbele opgave: zorgen voor voldoende voedselproductie én het beschermen van onze gezondheid en leefomgeving.

Een andere manier van kijken

Volt pleit daarom voor een andere benadering. Niet alleen de vraag welk middel wel of niet, maar ook: welk gebruik past bij welke plek?

Dat principe kennen we al. Zware industrie heeft een plek in onze samenleving, maar niet overal. Datzelfde zou moeten gelden voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

In kwetsbare gebieden, zoals in en nabij woonwijken, natuurgebieden en KRW-wateren, moeten we extra voorzichtig zijn. Daarom pleiten wij ervoor om daar uitsluitend laag-risico en biologische middelen toe te staan. Zo blijft landbouw mogelijk, terwijl risico’s worden beperkt.

We dienden hiervoor een motie in. SP en D66 deden bij voorbaat ook mee.

Realisme én perspectief

Deze motie heeft gevolgen voor sommige teelten. Tegelijkertijd zien we dat er volop alternatieven in ontwikkeling zijn, zoals robuuste rassen, mechanische bestrijding en biologische oplossingen.

Voor veel gewassen, zoals aardappelen en fruit, ontstaan steeds meer mogelijkheden om anders te telen. Voor andere sectoren, zoals uien en sierteelt, zijn die alternatieven nog beperkt.

Juist daarom moeten we eerlijk durven kijken: als een teelt niet veilig kan plaatsvinden op een kwetsbare plek, hoort die daar dan wel thuis?

Belangrijk is ook dat deze aanpak niet voor alle landbouwgrond geldt, maar juist gericht is op de plekken waar de risico’s het grootst zijn.

De kernvraag

De vraag is niet: kiezen we voor voedsel óf voor gezondheid.

De vraag is: nemen we beide serieus?

Volt zegt: dat kan. Door beter te kijken naar risico’s én naar de plek.
De juiste activiteit, op de juiste plek."

Hoe werd de motie ontvangen?

De motie heeft het helaas niet gehaald. Ondanks de milde toon van onze bijdrage was dat, gezien de huidige rechts-conservatieve coalitie met BBB als grootste partij, niet onverwacht. Zij blijken op dit moment niet bereid om aanvullende maatregelen te treffen om inwoners beter te beschermen tegen pesticiden.

Opvallend was wel dat de toon van de tegenpartijen relatief mild bleef. Dat wekt de indruk dat ook daar het besef groeit dat er iets moet gebeuren, maar dat men het nemen van concrete stappen zo lang mogelijk wil uitstellen.

Onze voorbereiding en de motie hebben we inmiddels gedeeld met collega’s in andere provincies, waar mogelijk wel ruimte is om hier stappen in te zetten.

Daarnaast sluit de motie goed aan bij de voedselvisie van Volt. Daarin kiezen we bewust voor een indeling waarbij sommige gebieden geschikt zijn voor intensievere vormen van landbouw, en andere juist voor extensievere vormen, afhankelijk van wat op een bepaalde plek past.  Die visie hebben we in de Staten in ieder geval duidelijk onder de aandacht kunnen brengen.

Als Volt willen we dat Gelderland werkt aan een duidelijke visie op digitale weerbaarheid. Dat gaat niet alleen over beveiliging. Het gaat ook over afhankelijkheid van digitale systemen, software en data-opslag. En over de vraag hoe kwetsbaar we zijn als we sterk afhankelijk zijn van een klein aantal aanbieders. 

De afgelopen weken bracht Volt dit onderwerp op de agenda in de Provinciale Staten via een agendaverzoek over digitalisering. 

Wat wil Volt?
Lang ging het in deze discussies vooral over cybersecurity. Over het beveiligen van systemen tegen aanvallen. Maar inmiddels weten we dat het onderwerp breder is. We hebben het steeds vaker over digitale weerbaarheid. Gelderland leunt nog sterk op Amerikaanse technologie, zoals software en cloudoplossingen van Microsoft, Google en Amazon. Dat maakt ons kwetsbaar. Daarom wil Volt:

• een digitaal noodpakket: een praktisch noodplan met tools waarmee communicatie en basisdienstverlening doorgaan als systemen uitvallen;

• een duidelijke stip op de horizon richting digitale onafhankelijkheid;

• een risicoanalyse van onze afhankelijkheid van buitenlandse tech.

Uitgesteld
Tijdens de oordeelsvorming werd duidelijk dat het langer duurt voordat Provinciale Staten een besluit kunnen nemen over de moties die de afgelopen weken zijn ingediend. Het college wil daarom eerst een extra informerende brief sturen. Daarin wordt de huidige digitale positie van Gelderland toegelicht en gaat het college in op punten uit de motie van Volt. Voor ons was dat akkoord, zodat alle partijen goed geïnformeerd een besluit kunnen nemen.

Eurobabbel: de grens in de praktijk
Eind januari reisde Dennis Uenk namens de fractie af naar Suderwick voor een door Volt georganiseerde Eurobabbel. Deze bijeenkomsten zijn voor iedereen toegankelijk en worden mogelijk gemaakt door het Interreg-programma Duitsland-Nederland met medefinanciering van de Europese Unie. Doel van deze bijeenkomst was om inwoners aan beide kanten van de grens beter te informeren over wat de grens in het dagelijks leven betekent. En vooral hoe we grensbarrières kunnen wegnemen.

Suderwick (DE) was niet voor niets gekozen. Het ligt direct tegen Dinxperlo (NL) aan en samen vormen zij in de praktijk één gemeenschap. Juist daardoor zie je hoe veel al vanzelfsprekend grensoverstijgend is georganiseerd: politie, brandweer en de organisatoren van evenementen werken er al samen. Tegelijkertijd wordt ook duidelijk dat de praktijk soms verder is dan de regels en systemen eromheen.

Tijdens de bijeenkomst sprak Dennis over hoe de provincie met grensregio’s omgaat, met aandacht voor onder meer de Grenslandconferentie en de Europese Week van de Steden en Regio’s. Ook ging hij in op hoe signalen uit grensregio’s worden opgepakt in de provincie. Een concreet voorbeeld daarvan is de Duits-Nederlandse commissie Ruimtelijke Ordening (RO), waarin ruimtelijke ontwikkelingen over de grens op elkaar worden afgestemd. Denk bijvoorbeeld aan de afstemming rond windmolens die precies aan de grens worden gepland.

Op naar minder barrières en meer samenwerking, zodat de grens in beleid net zo verbonden wordt als in het dagelijks leven.

Samen op pad
Natuurbeheer vraagt om overleg en samenwerking. Daarom gingen we samen met de Partij voor de Dieren en 50PLUS op werkbezoek bij Natuurmonumenten. 

We spraken over de terugkeer van de wolf. In gebieden waar wolven leven wordt het afschot van dieren, zoals zwijnen en herten, als pilot afgebouwd, zodat de natuur eindelijk weer haar eigen gang kan gaan. De wolf is een betere predator dan de mens, omdat hij de zwakkere dieren aanvalt en hiermee de populaties gezond houdt.

Wolven spelen een cruciale rol in het ecosysteem. Doordat prooidieren minder jonge boompjes weg eten, krijgt bosverjonging weer een kans. Zo helpt de wolf mee aan het herstel van de biodiversiteit, iets dat jarenlang door menselijk ingrijpen is tegengewerkt.

Eurobabbel: the border in practice
At the end of January, Dennis Uenk traveled to Suderwick on behalf of the group for a Eurobabbel organized by Volt. These meetings are open to everyone and are made possible by the Interreg Germany-Netherlands program, with co-financing from the European Union. The aim of this meeting was to better inform residents on both sides of the border about what the border means in everyday life. And, above all, how we can remove border barriers.

Suderwick (DE) was chosen for a reason. It is located directly next to Dinxperlo (NL) and together they form a single community in practice. This is precisely why you can see how much has already been organized across borders as a matter of course: the police, fire department, and event organizers already work together there. At the same time, it also becomes clear that practice sometimes goes beyond the rules and systems surrounding it.

During the meeting, Dennis spoke about how the province deals with border regions, focusing on topics such as the Border Region Conference and the European Week of Cities and Regions. He also discussed how signals from border regions are picked up in the province. A concrete example of this is the German-Dutch Spatial Planning Committee (RO), in which spatial developments across the border are coordinated. Think, for example, of the coordination around wind turbines that are planned right on the border.

Towards fewer barriers and more cooperation, so that the border becomes as connected in policy as it is in everyday life.

On the road together
Nature conservation requires consultation and cooperation. That is why we went on a working visit to Natuurmonumenten together with the Party for the Animals and 50PLUS.

We discussed the return of the wolf. In areas where wolves live, the culling of animals such as wild boar and deer is being phased out as a pilot project, so that nature can finally take its course again. The wolf is a better predator than humans because it attacks the weaker animals, thereby keeping populations healthy.

Wolves play a crucial role in the ecosystem. Because prey animals eat fewer young trees, forest regeneration has a chance again. In this way, the wolf helps to restore biodiversity, something that has been thwarted for years by human intervention.

28 februari was er een verkiezingsdebat speciaal voor Doetinchemse 50-plussers. Een van de onderwerpen in het debat ging over parkeerplaatsen, een begrijpelijk debat voor wie slecht ter been is en afhankelijk van de auto. Silvia Striekwold sprak zaterdagmiddag namens Volt: bereikbaarheid is essentieel, maar we moeten voorkomen dat Doetinchem één grote parkeerplaats wordt. Dat is geen anti-auto-standpunt. Het is een keuze voor een leefbare stad — waar ouderen ook veilig kunnen fietsen, goed te voet door de binnenstad kunnen en goede OV-verbindingen hebben als alternatief. Lees ook het artikel in de Gelderlander. https://www.gelderlander.nl/doetinchem/lastig-debatteren-bij-speciaal-50-debat-als-iedereen-het-met-elkaar-eens-is~a8f94f83/

Als Volt zien we netcongestie als een urgent probleem, met directe gevolgen voor woningbouw, verduurzaming en de economische ontwikkeling van Gelderland. Juist daarom vinden wij dat er snel en verstandig gehandeld moet worden.

Waarom Volt kritisch was op de extra vergadering
Als Volt waren wij kritisch op de manier waarop deze extra Statenvergadering was georganiseerd.

Netcongestie is geen nieuw probleem; het speelt al jaren. Doordat de vergadering op korte termijn werd ingepland, was er weinig ruimte om moties en amendementen goed voor te bereiden en af te stemmen. Dat maakte het proces rommeliger. Bovendien stond er drie weken later al een reguliere Statenvergadering gepland.

Een vervroegd debat levert bovendien niet automatisch een snellere uitvoering op. Iedereen in de Staten was het er immers al over eens dat er iets moest gebeuren. Juist daarom vonden wij het belangrijk om zorgvuldig te kijken welke maatregelen echt helpen en welke vooral symbolisch zijn of ongewenste neveneffecten hebben.

Geen paniekmaatregelen
Volt wil voorkomen dat onder tijdsdruk wordt gekozen voor maatregelen die op de lange termijn meer schade aanrichten dan oplossen. Denk aan voorstellen zoals:

• Het versoepelen van stikstofregels;

• Netverzwaring zonder omwonenden goed te betrekken

• Een algemene stop op nieuwe energieprojecten

Dat zijn ingrijpende keuzes met grote gevolgen, terwijl ze niet per se de structurele oplossing vormen. 

Uitkomst extra statenvergadering
De verantwoordelijke gedeputeerde Ans Mol was blij dat zij een duidelijk signaal richting Den Haag kon afgeven. Een motie die hiertoe opriep, werd met een ruime meerderheid aangenomen. Tegelijk gaf zij aan dat de provincie binnen de huidige wet- en regelgeving beperkt extra middelen heeft. Volt ziet dit debat daarom als een startpunt. In de komende weken en maanden zal er meer duidelijkheid komen over waar de problemen het grootst zijn en wat de provincie daaraan kan doen.

Wij willen dat Gelderland vaart maakt met oplossingen, maar wel op een manier die zorgvuldig, uitlegbaar en toekomstgericht is.

At Volt, we see grid congestion as an urgent problem with direct consequences for housing construction, sustainability, and the economic development of Gelderland. That is precisely why we believe that swift and sensible action must be taken.

Why Volt was critical of the extra meeting
At Volt, we were critical of the way in which this extra Provincial Council meeting was organized.

Network congestion is not a new problem; it has been going on for years. Because the meeting was scheduled at short notice, there was little time to properly prepare and coordinate motions and amendments. This made the process messy. Moreover, a regular Provincial Council meeting was already scheduled three weeks later.

An early debate does not automatically result in faster implementation. After all, everyone in the States already agreed that something had to be done. That is precisely why we felt it was important to carefully consider which measures would really help and which were mainly symbolic or had undesirable side effects.

No panic measures
Volt wants to prevent measures being taken under time pressure that cause more damage than they solve in the long term. Examples include proposals such as:

• relaxing nitrogen regulations;

• upgrading the grid without properly involving local residents;

• a general halt to new energy projects.

These are drastic choices with major consequences, while not necessarily providing a structural solution.

Our commitment
For Volt, it is important that the commitments made in the debate are actually implemented and that it remains clear what the province can and cannot do to limit grid congestion. We want Gelderland to move forward with solutions, but in a way that is careful, explainable, and future-oriented.

De bijeenkomst werd georganiseerd door Volt Achterhoek, Volt Doetinchem en Volt Münsterland en bracht inwoners, leden van het Dinxperwick-initiatief, de Heimatverein, vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en aanhangers van verschillende politieke partijen samen. Het doel van de Eurobabbel is het uitwisselen van ideeën en het versterken van wederzijds begrip in de grensregio. Deze bijeenkomsten zijn voor iedereen toegankelijk en worden mogelijk gemaakt door het Interreg-programma Duitsland–Nederland en worden medegefinancierd door de Europese Unie.

Naast een toespraak van Joop van Reeken (GrenzBlickAtelier), die enkele vermakelijke anekdotes over de bewogen geschiedenis van Suderwick wist te vertellen, ging het over de huidige grenscontroles, die in de regio voor ongenoegen zorgen vanwege files bij de grensovergangen op de snelweg en verkeer via sluiproutes in de gemeenten langs de grens.

Wendy Jansen (Volt Doetinchem) en Sebastian Mallach (Volt Borken) gingen in op de zwakke plekken in de Schengengrenscode, met name rond de zogenoemde ‘tijdelijke’ grenscontroles. Als antwoord op de vraag van het publiek over wat er gedaan zou kunnen worden als er geen dwingende juridische mechanismen waren, antwoordde Mallach: "Dat betekent niet dat we geen politieke druk kunnen uitoefenen via burgerbetrokkenheid om politici tot actie te bewegen, en dat is precies wat we hier doen."

Ook werd over grensoverschrijdende samenwerking tussen autoriteiten op het gebied van bouw gesproken. Vertegenwoordigers van de bouwsector klaagden dat er weinig interesse was van lokale politici in grensoverschrijdende samenwerking op dit gebied. Dennis Uenk, fractievolger van Volt Gelderland, bekritiseerde in zijn bijdrage dat bij bouwprojecten nabij de grens burgers aan de andere kant van de grens momenteel niet gehoord worden of er pas van horen als de bouwkranen al draaien. 

Er volgde een gepassioneerde discussie over de vraag hoe samenwerkingsinitiatieven zoals "Dinxperwick" breder kunnen worden toegepast in Europa. Een inwoner van Dinxperlo wees op de opschaling van lokale initiatieven: “Voorbeelden zoals Dinxperwick werken uitstekend aan de grens, maar hoe brengen we deze ideeën van lokaal naar internationaal niveau?" "Bottom-up klinkt mooi, maar hoe maken we daar echt verschil mee?” Dennis Uenk nodigde de spreker uit om zijn verhaal tijdens een burgerspreekuur van de Provinciale Staten te delen, om zo directe invloed uit te oefenen.

De aanwezige co-lijsttrekkers van Volt Doetinchem, Pepijn Sars en Silvia Striekwold, reageerden positief: “De pragmatische voorbeelden van grensoverschrijdende samenwerking nemen we nadrukkelijk mee in ons programma." "Lokale groei door samenwerking over de grens is voor Volt geen theorie, maar dagelijkse praktijk.”

Candidate training
The municipal elections (grv26) are approaching: the candidate lists have been finalised, and the election programmes have now been presented. In Gelderland, we are participating in five municipalities, four of which are new to us.

This is naturally very exciting for both the candidates and the members. To ensure that these new factions get off to a good start with their council work, our Gelderland candidate municipal councillors received training from our experienced council, provincial council and committee members at the provincial government building.

The candidates learned how to debate, how to best present themselves in the campaign, and were informed about council instruments such as motions, amendments and the planning and control cycle. In between, there was plenty of opportunity to get to know each other better.

Thanks to Dennis Uenk for organising the event and to all the Volters who gave presentations. We can look back on two successful training days!

Party day at Teuge Airport
Who knows what goes on at Teuge Airport? Until recently, we certainly didn't. That's why we were given a tour of the airport on our party day.

Almost half of the flights are training flights, with only a small proportion being recreational and advertising flights. In addition to a large aircraft maintenance company with many internship places for vocational students, there are six flying schools at the airport.

Every pilot, including those at KLM, starts their flying career in a small aircraft, for example at Teuge Airport. And the great thing is that a significant proportion of these flights are carried out with electric aircraft. Ideal. You can fly for over an hour, which is precisely the length of a flying lesson.

The expectation is that when batteries with a higher energy density per unit of weight become available – and these are currently under development – longer flights and larger aircraft will also become possible. Then electric flying will really take off.

Work is also being done on sustainability in other areas: for example, kerosene is being mixed with biofuels and synthetic fuels. It will take some time before kerosene is completely phased out, but it is coming. Work is also being done on aircraft that produce less noise. Electric aircraft produce much less noise, by the way. So the future of flying is quieter and more sustainable.

Kandidatentraining
De gemeenteraadsverkiezingen (grv26) komen eraan: de kandidatenlijsten zijn vastgesteld en de verkiezingsprogramma’s zijn inmiddels gepresenteerd. We doen in Gelderland mee in vijf gemeenten waarvan in vier zelfs voor het eerst.

Dat is natuurlijk voor zowel de kandidaten als de leden erg spannend. Om ervoor te zorgen dat deze nieuwe fracties straks met hun raadswerk goed uit de startblokken komen, hebben onze Gelderse kandidaat-gemeenteraadsleden op het provinciehuis van onze ervaren raads-, staten- en commissieleden een training gekregen.

De kandidaten leerden debatteren, hoe zij zich in de campagne het best kunnen profileren,  en werden zij geïnformeerd over raadsinstrumenten zoals moties, amendementen en de planning-en-controlcyclus. Tussendoor was er volop gelegenheid om elkaar beter te leren kennen. 

Dank aan Dennis Uenk voor de organisatie en aan alle Volters die hebben gepresenteerd. We kijken terug op twee geslaagde trainingsdagen!

Fractiedag vliegveld Teuge
Wie weet wat er allemaal op vliegveld Teuge gebeurt? Wij - tot voor kort -  in elk geval niet. Op onze fractiedag hebben we daarom een rondleiding op het vliegveld gekregen.

Bijna de helft van de vluchten zijn lesvluchten, slechts een klein deel betreft recreatie- en reclamevluchten. Op het vliegveld zijn er - naast een groot vliegtuigonderhoudsbedrijf met veel stageplekken voor mbo'ers - zes vliegscholen.

Iedere piloot, ook die van de KLM, begint zijn vliegleven in een klein vliegtuig, bijvoorbeeld op vliegveld Teuge. En het leuke is, een belangrijk deel van deze vluchten wordt uitgevoerd met een elektrisch vliegtuig. Ideaal. Je kunt er ruim een uur mee de lucht in, dat is precies de tijd van een vliegles.

De verwachting is dat als er batterijen komen met een grotere energiedichtheid per gewichtseenheid - en die zijn in ontwikkeling - ook langere vluchten en grotere toestellen mogelijk worden. Dan gaat elektrisch vliegen een vlucht nemen.

Ook op andere terreinen wordt er aan duurzaamheid gewerkt: zo wordt kerosine gemengd met biobrandstoffen en synthetische brandstoffen.Volledig kerosineloos gaat nog even duren, maar dat komt er wel aan. Verder wordt er gewerkt aan vliegtuigen die minder geluid produceren. Elektrische vliegtuigen produceren overigens véél minder geluid. De toekomst van het vliegen is dus stiller en duurzamer.

Withheld research report
The province had commissioned research into the consequences of the plans to scale back protection for old woodland growth sites. The study showed that 65% of the nature that would lose its protection is of high ecological value, if the alderman’s plans were to be implemented.

This report was initially not shared with the Provincial Council. Only after pressure from GroenLinks, who were aware that the research existed, was it made public after all. On the day of the Council meeting, a media report appeared stating that the findings were politically inconvenient and that the report had therefore been deliberately withheld.

Unequal treatment of a resident
A second, serious mistake also occurred. A resident with old woodland growth sites on his land asked the province to include these on the official map of old woodland growth sites. This map is important because it makes it easy to determine whether an area is protected.

However, the resident received a letter stating that the policy would be changed and that the small woodland patches would therefore not be included—anticipating policy that had not yet been adopted at that time. That is incorrect. Requests from residents must always be assessed on the basis of the policy currently in force, not on the basis of possible future rules. Otherwise, there is unequal treatment under the law.

In committee meetings, it was also stated that the map was complete and correct. Only later did we see the province’s letters, which showed that this resident had deliberately been treated differently.

Request for clarification
It is possible that in both cases these were unintended errors or clumsy actions. Volt does not assume bad faith. Precisely for that reason, during the Council meeting we asked for:

Full clarification, acknowledgement of the mistakes made, apologies to those involved, and concrete plans to prevent a recurrence.

However, these apologies and improvement measures did not materialize.

Motion of censure
Because acknowledgement was not forthcoming, the impression began to arise that the alderman wanted to scale back protection at all costs—so far-reaching that reports were not shared and action was taken in anticipation of policy that had not yet been adopted, with unlawful consequences for residents.
In such a situation, the Council can choose from three instruments:

• Regret: it is unfortunate that this happened,

• Censure: this is unacceptable, but you will be given another chance,

• No confidence: this is unacceptable and we want you to step down.

Together with other parties, we chose a motion of censure.

Even after the motion was submitted, the alderman was given an opportunity to acknowledge mistakes. That did not happen. Instead, the alderman stated that everything had proceeded correctly and that he merely regretted that others had formed a different impression. That was insufficient for us and reason to maintain the motion.

Although coalition parties were also critical of the alderman, they ultimately did not want to support the motion of censure. As a result, the motion did not secure a majority. The signal, however, was clear. As the VVD put it:

“Once and never again.”

 Achtergehouden onderzoeksrapport
De provincie had onderzoek laten doen naar de gevolgen van de plannen om de bescherming van oude bosgroeiplaatsen af te bouwen. Uit dit onderzoek bleek dat 65% van de natuur die haar bescherming zou verliezen van hoge ecologische waarde is, wanneer de plannen van de gedeputeerde zouden worden doorgezet.

Dit rapport werd aanvankelijk niet gedeeld met de Staten. Pas na aandringen van GroenLinks, die op de hoogte waren van het bestaan van het onderzoek, is het alsnog openbaar gemaakt. Op de dag van de Statenvergadering verscheen hierover een mediabericht waarin werd gesteld dat de uitkomsten politiek ongunstig waren en dat het rapport daarom bewust zou zijn achtergehouden.

• Provincie kan doorgaan met verminderde bescherming rond oude bosjes in Gelderland | Arnhem | De Gelderlander.nl

Ongelijke behandeling van een inwoner
Daarnaast deed zich een tweede, ernstige fout voor. Een inwoner met oude bosgroeiplaatsen op zijn grond had de provincie verzocht deze op te nemen op de officiële kaart met oude bosgroeiplaatsen. Die kaart is belangrijk, omdat hiermee eenvoudig kan worden vastgesteld of een gebied beschermd is.

De inwoner ontving echter een brief waarin werd gesteld dat het beleid zou worden gewijzigd en dat de bosjes daarom niet zouden worden opgenomen, vooruitlopend op beleid dat op dat moment nog niet was vastgesteld. Dat is onjuist. Verzoeken van inwoners moeten altijd worden beoordeeld op basis van het geldende beleid, niet op basis van mogelijke toekomstige regels. Anders is sprake van rechtsongelijkheid.

In commissievergaderingen werd bovendien aangegeven dat de kaart volledig en correct was. Pas later kregen wij de brieven van de provincie onder ogen, waaruit bleek dat deze inwoner bewust anders was behandeld.

Verzoek om opheldering
Het is mogelijk dat het in beide gevallen ging om onbedoelde fouten of onhandigheden. Volt gaat niet uit van kwade opzet. Juist daarom hebben wij in de Statenvergadering gevraagd om:

Volledige opheldering, erkenning van gemaakte fouten, excuses richting de betrokkenen, en concrete plannen om herhaling te voorkomen.

Deze excuses en verbetermaatregelen bleven echter uit.

Motie van afkeuring
Door het uitblijven van erkenning begon het beeld te ontstaan dat de gedeputeerde koste wat kost de bescherming wilde afbouwen, zó vergaand dat rapporten niet werden gedeeld en vooruitgelopen werd op nog niet vastgesteld beleid, met onrechtmatige gevolgen voor inwoners.

In zo’n situatie kan de Staten kiezen uit drie middelen:

• Treurnis: het is jammer dat dit zo is gegaan,

• Afkeuring: dit kan echt niet, maar u krijgt nog een kans,

• Wantrouwen: dit kan niet en wij willen dat u opstapt.

Samen met andere partijen hebben we gekozen voor een motie van afkeuring.

Ook na het indienen van de motie kreeg de gedeputeerde nog de gelegenheid om fouten te erkennen. Dat gebeurde niet. In plaats daarvan gaf de gedeputeerde aan dat alles correct was verlopen en dat het hem slechts speet dat bij anderen een andere indruk was ontstaan. Dat was voor ons onvoldoende en reden om de motie te handhaven.

Hoewel ook coalitiepartijen kritisch waren op de gedeputeerde, wilden zij de motie van afkeuring uiteindelijk niet steunen. Daarmee haalde de motie geen meerderheid. Het signaal was echter wél duidelijk. Zoals VVD het verwoordde:

“Een keer en nooit weer.”

In the previous coalition term, a majority of the Provincial Council explicitly confirmed this importance, with the agreement to continue protecting these (often small) forest areas with care.

Proposal to Relax Protection
The current coalition (made up of BBB, VVD, CDA, ChristenUnie and SGP) now wants to relax the protection of ancient woodland sites outside the Gelderland Nature Network (GNN) and Natura 2000 areas. According to the coalition, this is necessary to make room for other societal priorities and because ecological quality in some places is said to have declined.

The responsible provincial executive stated that the current protection unnecessarily hinders development. At the same time, it has not been convincingly substantiated why careful exemptions would not be possible within the existing rules. For Volt, this is an important reason not to support this proposal.

(A provincial executive councillor is comparable to a minister, but at provincial level.)

Volt’s Objections
Volt has no desire to scale back the protection of ancient woodland sites. But if this route is followed nonetheless, we consider it self-evident that this must be done on the basis of clear, well-substantiated, and transparent criteria.

We fear that the criteria currently proposed are insufficient for that purpose. This creates the risk that ecologically valuable woodland sites will be released unjustifiably. A few examples:

• It is proposed to reduce protection for all woodland sites smaller than one hectare, even though several small woodlands together can have high ecological value.

• Some locations do not meet all criteria, but still harbour stable populations of typical ancient-forest species.

Such nuances are not included in the executive’s proposal, even though they are clearly highlighted in the Wageningen University study (Bijlsma & Koop, 2022) on this topic.

Attempt to Fix the Proposal
Volt therefore took the initiative, together with other parties, to improve the proposal. We submitted the motion “Carefully protect ancient woodland sites and make area-based use of them”, with the aim of making the assessment more careful and ecologically stronger.

In addition, we argue for balance: if nature is protected less in certain places, this must be compensated by extra efforts to safeguard nature elsewhere. We also submitted a motion to that effect.

What Happens Next?
Unfortunately, neither motion was adopted. This leaves it unclear what scaling back protection will mean in practice. Volt therefore expects that the final word on this dossier has not yet been spoken.

Within this dossier, provincial executive councillor Zoet also acted carelessly on several occasions. You can read more about this in our reflection, “Why did Volt support the motion of censure?” The combination of substantive uncertainty and that motion has led to considerable media attention.

Volt will continue to work for transparent governance and for the careful protection of valuable nature, even when that protection comes under pressure.

In de vorige coalitieperiode heeft een meerderheid van de Staten dit belang expliciet bevestigd, met de afspraak om deze (vaak kleine) bosgebieden zorgvuldig te blijven beschermen.

Voorstel tot versoepeling van bescherming
De huidige coalitie (bestaande uit BBB, VVD, CDA, ChristenUnie en SGP) wil nu de bescherming van oude bosgroeiplaatsen buiten het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en Natura 2000-gebieden versoepelen. Volgens de coalitie is dit nodig om ruimte te maken voor andere maatschappelijke opgaven en omdat de ecologische kwaliteit op sommige plekken zou zijn afgenomen.

De verantwoordelijke gedeputeerde stelde dat de huidige bescherming ontwikkelingen onnodig belemmert. Tegelijkertijd is niet overtuigend onderbouwd waarom binnen de bestaande regels geen zorgvuldige uitzonderingen mogelijk zouden zijn. Dat is voor Volt een belangrijke reden om dit voorstel niet te steunen.

(Een gedeputeerde is te vergelijken met een minister, maar dan op provinciaal niveau.)

Bezwaren van Volt
Volt heeft er geen voorkeur voor om de bescherming van oude bosgroeiplaatsen af te bouwen. Maar als dit spoor toch wordt gevolgd, dan vinden wij het vanzelfsprekend dat dit gebeurt op basis van heldere, goed onderbouwde en transparante criteria.

Wij vrezen dat de nu voorgestelde criteria daarvoor onvoldoende zijn. Daarmee dreigt het risico dat ecologisch waardevolle bosgroeiplaatsen onterecht worden vrijgegeven. Enkele voorbeelden:

• Er wordt voorgesteld om alle bosgroeiplaatsen kleiner dan één hectare minder te beschermen. Terwijl juist meerdere kleine bosjes samen een grote ecologische waarde kunnen hebben.

• Sommige locaties voldoen niet aan alle criteria, maar herbergen nog altijd stabiele populaties van typische oude-bossoorten.

Dit soort nuances zijn niet meegenomen in het voorstel van de gedeputeerde, terwijl ze wél duidelijk worden benoemd in het onderzoek van de Wageningen Universiteit (Bijlsma & Koop, 2022) over dit onderwerp.

Poging tot reparatie
Volt heeft daarom samen met andere partijen het initiatief genomen om het voorstel te verbeteren. We dienden de motie “Oude bosgroeiplaatsen zorgvuldig beschermen en gebiedsgericht benutten” in, met als doel om de afweging zorgvuldiger en ecologisch sterker te maken.

Daarnaast pleiten wij voor balans: als natuur op bepaalde plekken minder wordt beschermd, moet dat worden gecompenseerd met extra inzet voor instandhouding elders. Ook hiervoor dienden wij een motie in.

Hoe nu verder?
Beide moties hebben het helaas niet gehaald. Daarmee blijft onduidelijk wat de afbouw van de bescherming in de praktijk gaat betekenen. Volt verwacht dan ook dat het laatste woord over dit dossier nog niet is gesproken.

Binnen dit dossier is bovendien op meerdere momenten onzorgvuldig gehandeld door gedeputeerde Zoet. Daarover lees je meer in onze reflectie “Waarom steunde Volt de motie van afkeuring?”. De combinatie van inhoudelijke onduidelijkheid en deze motie heeft ervoor gezorgd dat het onderwerp veel media-aandacht heeft gekregen.

Volt blijft zich inzetten voor transparant bestuur en voor het zorgvuldig beschermen van waardevolle natuur, ook wanneer die bescherming onder druk staat.

David Eissens
Statenlid Volt

Bijlsma, R. J., & Koop, H. G. J. M. (2022). Oude bosgroeiplaatsen in de provincie Utrecht: Ecologische onderbouwing en begrenzing. (Rapport / Wageningen Environmental Research; No. 3152). Wageningen Environmental Research. https://doi.org/10.18174/566833

David bracht het onderwerp Oude Bosgronden in. Deze gronden zijn bijzonder, omdat ze al honderden jaren niet zijn bewerkt. Daardoor komen er unieke planten- en diersoorten voor. Onze voorstellen om deze gebieden zo goed mogelijk te beschermen, kregen helaas geen meerderheid. Wel werden meerdere voorstellen aangenomen waarbij Volt mede-indiener was.

• Lees het hele verhaal op onze website onder “Oude Bosgronden”.

De vergadering verliep onrustig. Gedeputeerde Zoet deelde belangrijke informatie pas na herhaald aandringen en bleek bovendien vooruit te hebben gelopen op beleid dat nog niet was vastgesteld. Dit leidde tot een motie van afkeuring, die Volt mede heeft ondertekend. Hoewel de coalitie de gedeputeerde uiteindelijk overeind hield door de motie niet te steunen, was de boodschap duidelijk: dit mag niet nog eens gebeuren.

• Lees hier waarom Volt de motie van afkeuring mede-indiende.

Tot slot kijken we met vertrouwen vooruit. Met onze inzet hebben we laten zien waar Volt voor staat: transparantie, zorgvuldigheid en het beschermen van wat waardevol is. We hebben het debat aangescherpt, mensen wakker geschud en een duidelijk signaal afgegeven. Dit onderwerp is hiermee zeker niet van tafel — we blijven ons ervoor inzetten en komen hier in de toekomst op terug.

David raised the issue of Ancient Woodland Sites. These areas are special because they have not been cultivated for hundreds of years. As a result, they are home to unique plant and animal species. Unfortunately, our proposals to protect these areas as well as possible did not win a majority. However, several proposals were adopted for which Volt was a co-sponsor.

👉 Read the full story on our website under “Ancient Woodland Sites”.

The meeting itself was turbulent. Deputy Zoet shared important information only after repeated pressure and also appeared to have acted ahead of policy that had not yet been formally adopted. This led to a motion of disapproval, which Volt co-signed. Although the coalition ultimately kept the deputy in office by not supporting the motion, the message was clear: this must not happen again.

👉 Read here why Volt co-submitted the motion of disapproval.

Finally, we look ahead with confidence. Through our efforts, we showed what Volt stands for: transparency, due diligence, and protecting what is valuable. We sharpened the debate, woke people up, and sent a clear signal. This issue is certainly not off the table — we will continue to push for it and will return to it in the future.